काठमाडौं । सरकारले सेयर बजारका लगानीकर्तालाई पूँजीगत लाभकरमा राहत दिने गरी नयाँ व्यवस्था प्रस्ताव गरेको छ। प्रस्तावित व्यवस्थाअनुसार दीर्घकालीन रूपमा सेयर होल्ड गर्ने लगानीकर्ताले हालको तुलनामा कम पूँजीगत लाभकर तिर्नुपर्नेछ।

प्रस्तावअनुसार ३६५ दिनभन्दा बढी सेयर होल्ड गर्ने लगानीकर्ताले खुद नाफामा ३.७५ प्रतिशत पूँजीगत लाभकर तिर्नुपर्नेछ। त्यस्तै, ३६५ दिन वा सोभन्दा कम अवधि होल्ड गरिएको सेयरमा ५ प्रतिशत पूँजीगत लाभकर लगाउने प्रस्ताव गरिएको छ।

हालको व्यवस्थाको तुलनामा प्रस्तावित करदर घटाइएको हो। यसबाट सेयर बजारमा दीर्घकालीन लगानीलाई प्रोत्साहन गर्ने सरकारको उद्देश्य रहेको देखिन्छ।

नाफा–घाटा समायोजन गर्न पाइने

प्रस्तावित व्यवस्थाको अर्को महत्वपूर्ण पक्ष भनेको एउटै आर्थिक वर्षमा भएको सेयर कारोबारको नाफा र घाटा समायोजन गर्न पाउने व्यवस्था हो।

अर्थात्, कुनै लगानीकर्ताले एउटा कारोबारमा नाफा र अर्को कारोबारमा घाटा व्यहोरेको अवस्थामा दुवैलाई समायोजन गरेर खुद नाफामा मात्रै पूँजीगत लाभकर गणना गर्ने व्यवस्था प्रस्ताव गरिएको छ।

यसले हाल लगानीकर्ताले भोग्दै आएको नाफा भएको कारोबारमा कर तिर्नुपर्ने तर अन्य कारोबारमा भएको घाटा पूर्ण रूपमा समायोजन गर्न नपाउने समस्यालाई सम्बोधन गर्ने अपेक्षा गरिएको छ।

दीर्घकालीन लगानीलाई प्रोत्साहन गर्ने लक्ष्य

सरकारले प्रस्ताव गरेको नयाँ व्यवस्थाले सेयर बजारमा दीर्घकालीन लगानीलाई प्रोत्साहन गर्ने, लगानीकर्ताको लागत घटाउने तथा बजारप्रति लगानीकर्ताको विश्वास बढाउने अपेक्षा गरिएको छ।

प्राकृतिक व्यक्तिका लागि यस्तो पूँजीगत लाभकरलाई अन्तिम कर का रूपमा व्यवस्था गर्ने प्रस्तावसमेत गरिएको छ।

यद्यपि, प्रस्तावित व्यवस्था कार्यान्वयनमा आउन सम्बन्धित कर कानून, नियम तथा कर प्रणालीमा आवश्यक संशोधन गर्नुपर्नेछ। त्यसैले प्रस्तावित व्यवस्था तत्काल लागू भइसकेको नभई कार्यान्वयनका लागि प्रक्रियामा रहेको व्यवस्था हो।