लुम्बिनी विकास बैंक लिमिटेडले आर्थिक वर्ष २०८२/८३ मा ८५ करोड १० लाख रुपैयाँ खुद नाफा कमाएको छ। अघिल्लो आर्थिक वर्षमा २४ करोड ११ लाख रुपैयाँ रहेको नाफा यस वर्ष २५२.९६ प्रतिशतले बढेको हो।

बैंकको नाफामा देखिएको उच्च वृद्धिलाई नियमित बैंकिङ कारोबारको विस्तारले मात्र समर्थन गरेको भने देखिँदैन। कर्जा तथा अन्य वित्तीय सम्पत्तिमा हुन सक्ने सम्भावित नोक्सानीका लागि छुट्याइने इम्पेरमेन्ट खर्च उल्लेख्य रूपमा घट्नु नाफा वृद्धिको मुख्य कारण बनेको छ।

अघिल्लो वर्ष ७७ करोड ८८ लाख रुपैयाँ रहेको इम्पेरमेन्ट खर्च यस वर्ष घटेर १३ करोड ५० लाख रुपैयाँमा सीमित भएको छ। यस्तो खर्च करिब ८३ प्रतिशतले घटेपछि सञ्चालन आम्दानीको ठूलो हिस्सा खुद नाफामा रूपान्तरण भएको हो।

यद्यपि इम्पेरमेन्ट खर्चमा आएको गिरावटलाई बैंकको कर्जा गुणस्तर पूर्ण रूपमा सुधारिएको संकेत मान्न सकिँदैन। बैंकको निष्क्रिय कर्जा अनुपात अघिल्लो वर्षको ४.७१ प्रतिशतबाट बढेर ६.९४ प्रतिशत पुगेको छ। खराब कर्जाको अनुपात बढिरहँदा इम्पेरमेन्ट खर्च भने घटेकाले आगामी अवधिमा कर्जा असुली र सम्भावित नोक्सानी व्यवस्थापन बैंकका लागि महत्त्वपूर्ण चुनौती बन्न सक्ने देखिन्छ।

बैंकको मुख्य आम्दानीको स्रोत रहेको खुद ब्याज आम्दानी भने मध्यम दरले बढेको छ। यस्तो आम्दानी ७.५३ प्रतिशतले वृद्धि भई १ अर्ब ९९ करोड ७२ लाख रुपैयाँ पुगेको छ। अघिल्लो वर्ष बैंकले १ अर्ब ८५ करोड ७३ लाख रुपैयाँ खुद ब्याज आम्दानी गरेको थियो।

कुल सञ्चालन आम्दानी पनि ६.०९ प्रतिशतले बढेर २ अर्ब २८ करोड १५ लाख रुपैयाँ पुगेको छ। तर शुल्क तथा कमिसनबाट हुने खुद आम्दानी भने १०.५५ प्रतिशतले घटेर १८ करोड ४३ लाख रुपैयाँमा सीमित भएको छ। यसले ब्याजबाहेकका सेवा तथा कारोबारबाट हुने आम्दानीमा दबाब परेको देखाउँछ।

बैंकको सञ्चालन नाफा ५८ करोड ४१ लाख रुपैयाँबाट बढेर १ अर्ब २१ करोड ७८ लाख रुपैयाँ पुगेको छ। सञ्चालन नाफा १०८.५० प्रतिशतले बढे पनि खुद नाफाको वृद्धिदर अझ उच्च छ। यसबाट अन्तिम नाफा वृद्धिमा नियमित व्यवसायभन्दा इम्पेरमेन्ट खर्चमा आएको गिरावटको प्रभाव बढी रहेको बुझिन्छ।

अर्कोतर्फ, बैंकको निक्षेप र कर्जा व्यवसायमा उल्लेख्य विस्तार देखिएको छैन। ग्राहकबाट संकलित निक्षेप ०.२६ प्रतिशतले घटेर ५७ अर्ब ४४ करोड ३४ लाख रुपैयाँ कायम भएको छ। ग्राहकलाई प्रवाह गरिएको कर्जा पनि ०.०२ प्रतिशतले घटेर ४७ अर्ब ५ करोड ६२ लाख रुपैयाँमा सीमित भएको छ।

निक्षेप र कर्जा दुवै लगभग स्थिर रहँदा बैंकले नाफामा ठूलो वृद्धि गरेको हो। यसले नाफाको वृद्धि व्यवसाय विस्तारभन्दा खर्च तथा सम्भावित कर्जा नोक्सानी व्यवस्थापनबाट बढी प्रभावित भएको संकेत गर्छ।

बैंकको कर्जा–निक्षेप अनुपात ८५.४५ प्रतिशतबाट बढेर ८६.६३ प्रतिशत पुगेको छ। निक्षेपमा सामान्य गिरावट आउँदा कर्जाको आकार लगभग स्थिर रहेकाले यस्तो अनुपात बढेको हो। आगामी दिनमा थप कर्जा विस्तार गर्न बैंकले निक्षेप परिचालनमा सुधार गर्नुपर्ने देखिन्छ।

बैंकको आधारदर भने ६.८२ प्रतिशतबाट घटेर ५.४८ प्रतिशतमा झरेको छ। ब्याजदर अन्तर पनि ३.९० प्रतिशतबाट घटेर ३.७६ प्रतिशत कायम भएको छ। आधारदर घट्दा ऋणीको कर्जा लागत कम हुन सक्छ, तर ब्याजदर अन्तर साँघुरिँदा भविष्यमा बैंकको ब्याज आम्दानीको वृद्धिमा दबाब पर्न सक्ने जोखिम रहन्छ।

बैंकको वितरणयोग्य नाफा अघिल्लो वर्षको १८ करोड ४४ लाख रुपैयाँबाट बढेर ६१ करोड ५६ लाख रुपैयाँ पुगेको छ। यससँगै प्रतिशेयर वितरणयोग्य नाफा ५ रुपैयाँ ९ पैसाबाट बढेर १६ रुपैयाँ ९९ पैसा कायम भएको छ।

वितरणयोग्य नाफा बढे पनि उक्त रकम सबै लाभांशका रूपमा वितरण हुने निश्चित हुँदैन। नियामकीय समायोजन, सञ्चालक समितिको प्रस्ताव, नेपाल राष्ट्र बैंकको स्वीकृति तथा साधारणसभाको निर्णयपछि मात्र वास्तविक लाभांश निर्धारण हुनेछ।

बैंकको प्रतिशेयर आम्दानी ६ रुपैयाँ ६५ पैसाबाट बढेर २३ रुपैयाँ ४८ पैसा पुगेको छ। प्रतिशेयर नेटवर्थ पनि १९२ रुपैयाँ ७३ पैसाबाट बढेर २१३ रुपैयाँ ७३ पैसा पुगेको छ। बैंकको मूल्य–आम्दानी अनुपात २०.५८ गुणा रहेको छ।

असार मसान्तसम्म बैंकको चुक्ता पुँजी ३ अर्ब ६२ करोड ३७ लाख रुपैयाँ कायम छ। सञ्चित नाफा ६१ करोड ५६ लाख र जगेडा कोष ३ अर्ब ५० करोड ५५ लाख रुपैयाँ पुगेको छ। यसअनुसार बैंकको जगेडा तथा सञ्चित नाफा ४ अर्ब १२ करोड ११ लाख रुपैयाँ र कुल शेयरधनी इक्विटी करिब ७ अर्ब ७४ करोड ४८ लाख रुपैयाँ पुगेको छ।

बैंकको जोखिम भारित सम्पत्तिको तुलनामा पुँजीकोष अनुपात १३.५६ प्रतिशतबाट बढेर १४.९६ प्रतिशत पुगेको छ। यसले बैंकको पुँजीगत आधार बलियो भएको देखाए पनि खराब कर्जाको बढ्दो अनुपात मुख्य चिन्ताको विषय बनेको छ।

समग्रमा बैंकको नाफा, प्रतिशेयर आम्दानी र वितरणयोग्य नाफामा आकर्षक वृद्धि देखिएको छ। तर निक्षेप तथा कर्जा विस्तार कमजोर रहनु, शुल्क–कमिसन आम्दानी घट्नु र निष्क्रिय कर्जा बढ्नुले नाफाको दीगोपनमाथि प्रश्न उठाएको छ। आगामी त्रैमासमा कर्जा असुली, इम्पेरमेन्ट व्यवस्था र मूल बैंकिङ कारोबारको वृद्धिले यस वर्षको नाफा सुधार कति टिकाउ छ भन्ने निर्धारण गर्नेछ।