काठमाडौं, २९ असोज। बैंक तथा वित्तीय संस्थामा १२ खर्ब ६६ अर्ब रुपैयाँभन्दा बढी अधिक तरलता रहे पनि नेपालमा उत्पादनमूलक क्षेत्रमा लगानी र रोजगारी सिर्जना अपेक्षाअनुसार बढ्न सकेको छैन।

नेपाल उद्योग वाणिज्य महासंघ (एफएनसीसीआई) का अध्यक्ष अञ्जन श्रेष्ठले बैंकमा पर्याप्त रकम, विदेशबाट ठूलो परिमाणमा रेमिट्यान्स र विद्युत् उत्पादन बढिरहेको अवस्थामा पनि त्यसलाई उत्पादन, निर्यात र रोजगारीमा रूपान्तरण गर्न नसकिएको बताएका छन्।

महासंघले बुधबार काठमाडौंमा आयोजना गरेको ‘वर्तमान आर्थिक अवस्था र निजी क्षेत्रको वृद्धि सम्भावना’ विषयक अन्तरक्रियामा श्रेष्ठले लगानी बढाउन नीतिगत स्थिरता, भरपर्दो कानुनी व्यवस्था र सहज प्रशासनिक वातावरण आवश्यक रहेको बताए।

बैंकमा पैसा छ, तर कर्जा माग कमजोर

उपलब्ध आर्थिक विवरणअनुसार आर्थिक वर्ष २०८२/८३ मा बैंक तथा वित्तीय संस्थाको निक्षेप १३.९ प्रतिशतले बढेको थियो। तर निजी क्षेत्रमा प्रवाह भएको कर्जा भने ६.६ प्रतिशतले मात्रै बढ्यो। नेपाल राष्ट्र बैंकले कर्जा विस्तारको लक्ष्य १२ प्रतिशत राखेको थियो।

यसले बैंकमा पैसा उपलब्ध भए पनि व्यवसाय विस्तार र नयाँ उद्योग सञ्चालनका लागि कर्जा लिने क्रम अपेक्षाअनुसार बढ्न नसकेको देखाउँछ।

लगानी बढ्न नसक्नुका मुख्य कारण

निजी क्षेत्रका अनुसार बजारमा माग कमजोर हुनु, नीतिगत अनिश्चितता, कर्जा लिन आवश्यक धितोको समस्या र प्रशासनिक झन्झटले व्यवसाय विस्तारमा बाधा पुर्‍याएको छ। विशेषगरी साना तथा मझौला व्यवसायले पर्याप्त धितो नहुँदा कर्जा पाउन कठिनाइ भोगिरहेका छन्।

अर्कोतर्फ, उत्पादन लागत बढ्नु र सरकारी भुक्तानीमा ढिलाइ हुनुले पनि व्यवसायीको लगानी क्षमता प्रभावित पारेको छ।

उत्पादन र रोजगारी बढाउन लगानी आवश्यक

नेपालमा वार्षिक २३ खर्ब रुपैयाँभन्दा बढी रेमिट्यान्स भित्रिने र विद्युत् उत्पादनसमेत बढिरहेको अवस्थामा उपलब्ध स्रोतलाई उद्योग, कृषि, निर्यात तथा अन्य उत्पादनमूलक क्षेत्रमा लगाउनुपर्ने निजी क्षेत्रको जोड छ।

बैंकमा रकम थुप्रिएर मात्र अर्थतन्त्र बलियो नहुने भएकाले नयाँ उद्योग सञ्चालन, व्यवसाय विस्तार र रोजगारी सिर्जनामा लगानी बढाउनुपर्ने देखिन्छ। यसका लागि सरकार, बैंक तथा वित्तीय संस्था र निजी क्षेत्रबीच सहकार्य आवश्यक छ।