काठमाडौं — माण्डु हाइड्रोपावर लिमिटेडले आर्थिक वर्ष २०८२/८३ को चौथो त्रैमाससम्म ३१ करोड ८५ लाख रुपैयाँ खुद नाफा कमाएको छ। अघिल्लो आर्थिक वर्षको सोही अवधिमा ६ करोड १८ लाख रुपैयाँ नाफा कमाएको कम्पनीको नाफा यस वर्ष ४१४.८० प्रतिशतले बढेको हो।

कम्पनीको नाफामा आएको सुधारको मुख्य आधार विद्युत् बिक्री आम्दानी बनेको छ। अघिल्लो वर्ष २० करोड ४७ लाख रुपैयाँ रहेको विद्युत् बिक्री आम्दानी २८८.२६ प्रतिशतले बढेर ७९ करोड ४९ लाख रुपैयाँ पुगेको छ। बाढीपहिरोबाट क्षतिग्रस्त आयोजना पुनर्निर्माणपछि सञ्चालनमा आएसँगै विद्युत् उत्पादन र बिक्रीमा उल्लेख्य सुधार आएको देखिन्छ।

विद्युत् बिक्री आम्दानी झन्डै चार गुणा बढे पनि कम्पनीको कुल आम्दानी भने ०.२५ प्रतिशतले मात्र बढेको छ। कुल आम्दानी अघिल्लो वर्षको ७९ करोड ३० लाख रुपैयाँबाट बढेर ७९ करोड ४९ लाख रुपैयाँ पुगेको छ। यसले अघिल्लो आर्थिक वर्षमा विद्युत् बिक्रीबाहेक अन्य स्रोतबाट ठूलो आम्दानी भएको संकेत गर्छ। यद्यपि, त्यसको वास्तविक कारण वित्तीय विवरणका विस्तृत टिप्पणी अध्ययन नगरी यकिन गर्न सकिँदैन।

समीक्षा अवधिमा कम्पनीको सञ्चालन नाफा भने ५.८२ प्रतिशतले घटेको छ। अघिल्लो वर्ष ७३ करोड ३२ लाख रुपैयाँ रहेको सञ्चालन नाफा यस वर्ष ६९ करोड ५ लाख रुपैयाँमा झरेको हो। विद्युत् बिक्री बढे पनि पुनर्निर्माण, मर्मतसम्भार तथा सञ्चालनसँग सम्बन्धित खर्च बढेकाले सञ्चालन नाफामा दबाब परेको हुन सक्ने देखिन्छ।

कम्पनीको वित्तीय लागत पनि १९.९१ प्रतिशतले बढेर १९ करोड ४१ लाख रुपैयाँ पुगेको छ। अघिल्लो आर्थिक वर्षमा यस्तो लागत १६ करोड १९ लाख रुपैयाँ थियो। बढ्दो ब्याज खर्च र ऋण दायित्वले आगामी वर्षको नाफामा दबाब पार्न सक्ने भएकाले कम्पनीले उत्पादन वृद्धिसँगै वित्तीय लागत नियन्त्रणमा पनि ध्यान दिनुपर्ने देखिन्छ।

सञ्चालन नाफा घटे पनि खुद नाफामा ठूलो सुधार हुनुमा अघिल्लो वर्षको तुलनामा असाधारण खर्च, क्षति वा अन्य कटौती घटेको हुन सक्ने संकेत देखिन्छ। अघिल्लो वर्ष सञ्चालन नाफा उच्च रहे पनि अन्तिम खुद नाफा निकै कम थियो। यस वर्ष सञ्चालन नाफा र खुद नाफाबीचको अन्तर घटेकाले अन्तिम नतिजा बलियो बनेको हो।

कम्पनीको चुक्ता पुँजी १ अर्ब ३६ करोड ३६ लाख रुपैयाँमा स्थिर छ। जगेडा तथा सञ्चित कोष भने ५८.९७ प्रतिशतले बढेर ८५ करोड ७४ लाख रुपैयाँ पुगेको छ। अघिल्लो वर्ष यस्तो कोष ५३ करोड ९४ लाख रुपैयाँ थियो। जगेडा कोषमा आएको वृद्धिले कम्पनीको वित्तीय आधार मजबुत बनेको देखाउँछ।

नाफामा आएको सुधारसँगै कम्पनीको वार्षिकीकृत प्रतिशेयर आम्दानी ४ रुपैयाँ ५४ पैसाबाट बढेर २३ रुपैयाँ ३६ पैसा पुगेको छ। प्रतिशेयर नेटवर्थ १३९ रुपैयाँ ५५ पैसाबाट बढेर १६२ रुपैयाँ ८८ पैसा पुगेको छ। मूल्य–आम्दानी अनुपात भने १९९.११ गुणाबाट घटेर ३४.२५ गुणामा आएको छ। नाफा बढेका कारण मूल्य–आम्दानी अनुपात घटे पनि यही सूचकका आधारमा मात्र कम्पनीको सेयर सस्तो वा महँगो भन्न मिल्दैन।

माण्डु हाइड्रोपावरले ललितपुर र मकवानपुरको सीमामा बागमती साना जलविद्युत् आयोजना सञ्चालन गर्दै आएको छ। २२ मेगावाट क्षमताको उक्त आयोजना २०८१ असोजको बाढीपहिरोबाट क्षतिग्रस्त भएको थियो। पुनर्निर्माणपछि आयोजना पूर्ण रूपमा सञ्चालनमा आएको कम्पनीले जनाएको छ।

कम्पनीले थप १० मेगावाट क्षमता विस्तार गरी कुल ३२ मेगावाटका लागि विद्युत् खरिद सम्झौता र सञ्चालन अनुमति प्राप्त गरेको छ। विस्तारित क्षमता पूर्ण रूपमा व्यावसायिक उत्पादनमा आए विद्युत् बिक्री र आम्दानीमा थप वृद्धि हुन सक्छ। तर, त्यसको लाभ कति दिगो हुन्छ भन्ने कुरा उत्पादनको निरन्तरता, ऋणको लागत, मर्मत खर्च र प्राकृतिक विपद् जोखिम व्यवस्थापनमा निर्भर रहनेछ।

समग्रमा कम्पनीको खुद नाफा, प्रतिशेयर आम्दानी र जगेडा कोषमा आएको सुधार सकारात्मक छ। तर सञ्चालन नाफाको गिरावट, वित्तीय लागतको वृद्धि र कुल आम्दानीको न्यून वृद्धिले नाफाको गुणस्तरबारे थप अध्ययन आवश्यक रहेको देखाउँछ।