काठमाडौं — बुद्धभूमि नेपाल हाइड्रोपावर कम्पनी लिमिटेड (बीएनएचसी) विद्युत् बिक्री आम्दानीमा भएको वृद्धि, सञ्चालन नाफामा सुधार र वित्तीय खर्चमा आएको कमीका कारण आर्थिक वर्ष २०८२/८३ मा नाफामा फर्किएको छ।

कम्पनीले सार्वजनिक गरेको चौथो त्रैमाससम्मको अपरिष्कृत वित्तीय विवरणअनुसार समीक्षा अवधिमा १ करोड २० लाख ७४ हजार रुपैयाँ खुद नाफा कमाएको छ। अघिल्लो आर्थिक वर्ष कम्पनी २ करोड २५ लाख ९४ हजार रुपैयाँ घाटामा थियो। एक वर्षको अवधिमा कम्पनीको वित्तीय नतिजामा करिब ३ करोड ४७ लाख रुपैयाँको सुधार देखिएको छ।

कम्पनीको विद्युत् बिक्री आम्दानी २८.६८ प्रतिशतले बढेर १८ करोड ५० लाख १७ हजार रुपैयाँ पुगेको छ। अघिल्लो आर्थिक वर्ष यस्तो आम्दानी १४ करोड ३७ लाख ८१ हजार रुपैयाँ थियो। आयोजनाबाट हुने विद्युत् बिक्री बढ्नु कम्पनी नाफामा फर्किनुको प्रमुख आधार बनेको देखिन्छ।

समीक्षा अवधिमा कम्पनीको कुल नाफा २६.९३ प्रतिशतले बढेर १७ करोड २९ लाख २८ हजार रुपैयाँ पुगेको छ। सञ्चालन नाफा भने ४२.४५ प्रतिशतले वृद्धि भई ९ करोड ५ लाख ३४ हजार रुपैयाँ पुगेको छ। अघिल्लो वर्ष कम्पनीको सञ्चालन नाफा ६ करोड ३५ लाख ५३ हजार रुपैयाँ थियो।

विद्युत् बिक्री आम्दानीको तुलनामा सञ्चालन नाफा उच्च दरले बढेकाले कम्पनीले सञ्चालन खर्च नियन्त्रणमा केही सुधार गरेको संकेत मिल्छ। कम्पनीको सञ्चालन नाफा मार्जिन अघिल्लो वर्षको करिब ४४.२ प्रतिशतबाट बढेर ४८.९ प्रतिशत पुगेको छ।

कम्पनीको वित्तीय खर्च पनि घटेको छ। अघिल्लो वर्ष ८ करोड ७५ लाख ४१ हजार रुपैयाँ रहेको ब्याज तथा अन्य वित्तीय खर्च १०.१७ प्रतिशतले घटेर ७ करोड ८६ लाख ३७ हजार रुपैयाँमा झरेको छ। वित्तीय खर्चमा आएको कमीले कम्पनीलाई घाटाबाट नाफामा फर्किन सहयोग पुर्‍याएको हो।

यद्यपि कम्पनीमाथिको ऋणको दबाब अझै उच्च छ। समीक्षा अवधिको वित्तीय खर्च सञ्चालन नाफाको करिब ८७ प्रतिशत बराबर छ। अघिल्लो वर्ष वित्तीय खर्च सञ्चालन नाफाभन्दा बढी थियो। ऋणको भार घटे पनि कम्पनीको अधिकांश सञ्चालन नाफा अझै ब्याज भुक्तानीमै खर्च भइरहेको देखिन्छ।

हकप्रद सेयर निष्कासनपछि कम्पनीको चुक्ता पूँजी ४० करोड रुपैयाँबाट दोब्बर भई ८० करोड रुपैयाँ पुगेको छ। हकप्रदबाट संकलित रकमको केही हिस्सा बैंक ऋण भुक्तानीमा प्रयोग गरिएपछि दीर्घकालीन ऋण ९१ करोड ५६ लाख रुपैयाँबाट घटेर ७३ करोड ८९ लाख रुपैयाँमा झरेको छ।

कम्पनीको सञ्चित नाफामा पनि उल्लेख्य सुधार देखिएको छ। अघिल्लो आर्थिक वर्ष १० करोड ४७ लाख २४ हजार रुपैयाँ ऋणात्मक रहेको सञ्चित नाफा गत असार मसान्तसम्म ३० लाख ५९ हजार रुपैयाँ धनात्मक बनेको छ।

तर सञ्चित नाफामा भएको करिब १० करोड ७८ लाख रुपैयाँको सुधार चालु वर्षको खुद नाफाभन्दा धेरै छ। त्यसैले यो परिवर्तन चालु वर्षको नाफाबाट मात्रै भएको मान्न मिल्दैन। विगतको लेखा समायोजन, पूँजी पुनर्संरचना वा अन्य लेखांकन व्यवस्थाले प्रभाव पारेको हुन सक्ने भएकाले विस्तृत विवरणका लागि लेखापरीक्षित वित्तीय प्रतिवेदन हेर्नुपर्ने हुन्छ।

कम्पनीको वार्षिकीकृत प्रतिशेयर आम्दानी १ रुपैयाँ ५१ पैसा कायम भएको छ। अघिल्लो वर्ष प्रतिशेयर आम्दानी ५ रुपैयाँ ६५ पैसा ऋणात्मक थियो। त्यस्तै, प्रतिशेयर नेटवर्थ ७७ रुपैयाँ १४ पैसाबाट बढेर १०० रुपैयाँ ५९ पैसा पुगेको छ।

कम्पनीको मूल्य–आम्दानी अनुपात १५३.९४ गुणा रहेको छ। यसले हालको प्रतिशेयर आम्दानीको तुलनामा कम्पनीको बजार मूल्य उच्च रहेको देखाउँछ। भविष्यमा आम्दानी उल्लेख्य रूपमा बढ्न नसके यस्तो उच्च मूल्यांकन कायम रहन चुनौतीपूर्ण हुन सक्छ।

कम्पनीले ४.९९ मेगावाट क्षमताको तल्लो तोदी खोला जलविद्युत् आयोजनाबाट २०७८ चैतदेखि व्यावसायिक रूपमा विद्युत् उत्पादन गर्दै आएको छ। समीक्षा अवधिको अन्त्यसम्म कम्पनीको कुल सम्पत्ति करिब १ अर्ब ५८ करोड ७९ लाख रुपैयाँ पुगेको छ।

समग्रमा विद्युत् बिक्री वृद्धि, सञ्चालन नाफामा सुधार, ऋण कटौती र वित्तीय खर्चमा आएको कमीले कम्पनीको वित्तीय अवस्था सुधारतर्फ गएको देखिन्छ। तर बढेको चुक्ता पूँजीको तुलनामा नाफा अझै न्यून छ भने ब्याज खर्च पनि उच्च नै छ।

सञ्चित नाफा धनात्मक बनेकाले भविष्यमा लाभांश वितरणको आधार बलियो हुन सक्छ। तर लाभांश सुनिश्चित भने भएको छैन। त्यसका लागि लेखापरीक्षित वितरणयोग्य नाफा, नगद प्रवाह, ऋण दायित्व, नियामकीय व्यवस्था तथा कम्पनीको सञ्चालक समिति र साधारणसभाको निर्णय आवश्यक हुन्छ।