काठमाडौं — नेपाल स्टक एक्सचेञ्ज (नेप्से) ले मार्जिन कारोबारका लागि योग्य ठहरिएका १२३ सूचीकृत कम्पनीहरूको सूची सार्वजनिक गरेको छ। नयाँ कार्यप्रणाली अनुसार निश्चित मापदण्ड पूरा गरेका कम्पनीहरूलाई मात्र यस सुविधाका लागि समावेश गरिएको हो, जसले पूँजी बजारमा लगानीको स्वरूपलाई थप विस्तार गर्ने अपेक्षा गरिएको छ।

नेप्सेका अनुसार अब ती कम्पनीहरूको शेयर धितो राखेर लगानीकर्ताले ब्रोकरमार्फत ऋण लिएर थप शेयर किनबेच गर्न सक्नेछन्। यस व्यवस्थाले सीमित पूँजी भएका लगानीकर्तालाई पनि ठूलो परिमाणमा कारोबार गर्ने अवसर दिनेछ, यद्यपि यसको जोखिम पनि समान रूपमा उच्च रहने विज्ञहरू बताउँछन्।

कम्पनी छनोट गर्दा बजार पूँजीकरण, तरलता, सार्वजनिक शेयरको हिस्सा, नाफा स्थिति र नेटवर्थ जस्ता आधारलाई प्राथमिकता दिइएको छ। साथै, नियमित रूपमा वित्तीय विवरण सार्वजनिक गर्ने र नियामक निकायको निगरानी वा कारबाहीमा नपरेका कम्पनीहरूलाई मात्र सूचीमा राखिएको नेप्सेले जनाएको छ।

क्षेत्रगत रूपमा हेर्दा सबै वाणिज्य बैंकहरू सूचीमा समावेश भएका छन्। विकास बैंकतर्फ ११ कम्पनी अटाएका छन् भने केही बाहिरिएका छन्। वित्त कम्पनी, लघुवित्त, जीवन बीमा र निर्जीवन बीमा क्षेत्रका उल्लेख्य संख्यामा कम्पनीहरू समावेश भएका छन्। ऊर्जा क्षेत्रबाट भने सीमित जलविद्युत कम्पनी मात्र योग्य ठहरिएका छन्, जसले यस क्षेत्रमा छनोट मापदण्ड कडा रहेको संकेत गर्छ।

यसबीच, स्टक ब्रोकर्स एसोसिएसन अफ नेपालले वैशाख २ गतेदेखि मार्जिन कारोबार सुविधा सञ्चालनमा ल्याउने तयारी गरेको जनाएको छ। आवश्यक निर्देशिका र कार्यप्रणाली तयार भइसकेको अवस्थामा अब प्राविधिक तयारी अन्तिम चरणमा पुगेको छ।

मार्जिन कारोबार लागू भएसँगै बजारमा कारोबारको आकार र गतिशीलता बढ्ने अपेक्षा गरिएको छ। तर उच्च जोखिमलाई ध्यानमा राख्दै लगानीकर्ताले सोचविचार गरेर मात्र यस्तो सुविधाको उपयोग गर्नुपर्ने आवश्यकता पनि उत्तिकै महत्वपूर्ण रहेको देखिन्छ।

58b9968c2a4c721ddc2be46b327f1895.pdf