जीवनमा कुनै न कुनै बेला हरेक मानिसले कठिन घडी भोग्नुपर्छ। तर त्यो कठिनाइलाई कसले कसरी लिन्छ — त्यही कुराले सफल र असफल मानिसबीचको फरक छुट्याउँछ।

झापाका उद्योगपति दुर्गा प्रसाईंको जीवनमा आएको त्यस्तै एउटा कठिन मोडले उनलाई केवल एक सफल व्यवसायी मात्र होइन, समाजका लागि सोच्ने एउटा जिम्मेवार व्यक्तिका रूपमा चिनाउने काम गर्‍यो। क्यान्सर जस्तो जटिल र जीवन-मृत्युको प्रश्न खडा गर्ने रोगसँग जुध्दाजुध्दै उनले आफ्नो पीडालाई एउटा विशाल सामाजिक सरोकारको रूपमा हेरे।

आफू बिरामी भएको बेलामा पनि उनको मनमा एउटा प्रश्न बारम्बार आउँथ्यो — नेपालमा किन उपचारको सुविधा यति सीमित छ? आफैंले भोगेको पीडा र अभाव उनले अरू हजारौं नेपालीको अनुभवसँग जोडे। उपचारका लागि भारत वा अन्य देश धाउनुपर्ने बाध्यता, लाखौं रुपैयाँ खर्च गर्नुपर्ने विवशता, र बाटैमा थलिने सर्वसाधारण परिवारहरूको व्यथा उनको अनुभवसँग घुलमिल भयो।

यही अनुभवबाट जन्मियो झापामा क्यान्सर अस्पताल स्थापनाको सपना। यो निर्णय कुनै नाफाको गणितबाट आएको थिएन। यो त उनको आफ्नै जीवनको पाठशालाबाट निस्केको निचोड थियो। जब आफैंले भोगेको संघर्षलाई अरूको राहतमा रूपान्तरण गर्ने इच्छाशक्ति जागृत हुन्छ, तब त्यसलाई नै ‘विजेताको सोच’ भनिन्छ।

मनोविज्ञानका विज्ञहरूका अनुसार अधिकांश मानिसहरू समस्या देख्दा दुई प्रकारको प्रतिक्रिया देखाउँछन् — या त गुनासो गर्छन्, या त भाग्छन्। तर एउटा सानो तबका हुन्छ, जसले त्यही समस्याभित्र लुकेको अवसर खोज्छ। सफलताको यात्रा सुरु हुने ठाउँ नै त्यही हो — जहाँ गुनासोको ठाउँमा समाधानको खोजी शुरू हुन्छ।

नेपालको सन्दर्भमा हेर्दा यो सोचको अभाव धेरै ठाउँमा देखिन्छ। पूर्वाधारको कमी, सरकारी सुस्तता, र साधनस्रोतको अभावलाई बहाना बनाएर धेरैले आफ्नो सम्भावनालाई नै सीमित गर्छन्। तर दुर्गा प्रसाईंजस्ता व्यक्तिहरूले देखाएको बाटो फरक छ। उनीहरू परिस्थितिको सिकार हुँदैनन्, परिस्थितिलाई नै आफ्नो पक्षमा उपयोग गर्छन्।

वास्तवमा सफलताको परिभाषा नै बदलिँदै गएको छ। पहिले सफलता मापन गरिन्थ्यो — कति कमाइयो, कति सम्पत्ति जोडियो। अब त्यो मापदण्ड फेरिएको छ। आजको युगमा वास्तविक सफलता उसको मानिन्छ, जसको उपस्थितिले वरपरका मानिसहरूको जीवनमा सकारात्मक परिवर्तन आउँछ। एउटा क्यान्सर अस्पतालले हजारौं परिवारलाई बर्बादीबाट जोगाउन सक्छ भने त्यो संस्थाको सफलता कुनै व्यावसायिक नाफाभन्दा निश्चय नै ठूलो हुन्छ।

विजेताको सोचको सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण पाटो भनेको बाधालाई शक्तिमा बदल्ने क्षमता हो। रोगले शरीरलाई कमजोर बनाउन सक्छ, तर मनलाई कमजोर बनाउन सक्दैन — यदि मान्छेले आफ्नो सोचलाई सही दिशामा लगायो भने। प्रसाईंको यात्रा यसकै प्रमाण हो।

आजको पुस्ताका लागि यो कथाले एउटा ठोस सन्देश दिन्छ — तपाईंले भोगेको सबैभन्दा कठिन अनुभव नै तपाईंको सबैभन्दा ठूलो शिक्षक हुन सक्छ। त्यो पीडाबाट पाठ सिक्ने र त्यसलाई समाजको भलाइमा लगाउने साहस यदि जुट्यो भने, एउटा व्यक्तिको संघर्ष हजारौंको समाधान बन्न सक्छ।