वाणिज्य बैंकहरूले व्यक्तिगत मुद्दती निक्षेप (एफडी) को ब्याजदर ५ प्रतिशतभन्दा तल झारिरहेको वर्तमान अवस्थामा, सामूहिक लगानी कोष (म्युचुअल फन्ड) हरू लगानीकर्ताका लागि आकर्षक विकल्प बनेर उदाएका छन्। लामो समयदेखि सेयर बजार ‘साइडवेज’ (सुस्त) गतिमा रहे पनि केही फन्डहरूले गत आर्थिक वर्षको नाफाबाट दोहोरो अंकको लाभांश घोषणा गरेका छन्। यसले परम्परागत बैंक बचतको तुलनामा म्युचुअल फन्डहरूले लगानीकर्तालाई उच्च र सुरक्षित प्रतिफलको सुनिश्चितता गरिरहेको प्रस्ट देखाउँछ।

हालसम्म लाभांश घोषणा गरेका १३ वटा म्युचुअल फन्डमध्ये ८ वटा योजनाले ५ प्रतिशतभन्दा बढी प्रतिफल दिने प्रस्ताव गरेका छन्। लाभांशको नेतृत्व गर्दै सिद्धार्थ इन्भेष्टमेन्ट ग्रोथ स्किम–३, एनएमबी सुलभ इन्भेष्टमेन्ट फन्ड–२, कुमारी धनवृद्धि योजना र कुमारी इक्विटी फन्डले लगानीकर्तालाई सर्वाधिक १० प्रतिशत नगद प्रतिफल दिने भएका छन्। यसैगरी, रिलायबल समृद्धि योजनाले ८.४२ प्रतिशत तथा सिद्धार्थ इन्भेष्टमेन्ट ग्रोथ स्किम–२ र एमबीएल इक्विटी फन्डले समान ८ प्रतिशत लाभांश घोषणा गरेर आफूलाई अब्बल साबित गरेका छन्।

दोस्रो बजार सुस्त रहँदा पनि फन्डहरूले यति राम्रो प्रतिफल कसरी दिए भन्ने धेरैको चासो हुन सक्छ। वित्तीय विश्लेषकहरूका अनुसार, म्युचुअल फन्डहरूको आम्दानी दैनिक सेयर कारोबारमा मात्र निर्भर हुँदैन। सर्वसाधारणका लागि खुल्ने आईपीओ र बुक बिल्डिङमा फन्डहरूले पाउने ५ प्रतिशतको निश्चित कोटा उनीहरूको नाफाको मुख्य आधार हो। अंकित मूल्यमा प्राप्त हुने यस्ता सेयर सूचीकृत भएपछि हुने मूल्यवृद्धिले उनीहरूलाई ठूलो पुँजीगत लाभ दिने गर्छ। यसबाहेक, विगतमा उच्च ब्याजदर भएको समयमा बैंकको मुद्दती निक्षेप र ऋणपत्रमा गरिएको लगानी तथा सूचीकृत कम्पनीहरूबाट प्राप्त लाभांशले फन्डहरूको आम्दानीलाई सन्तुलनमा राख्न बलियो आड दिएको हो।

उच्च प्रतिफल दिने योजनाहरूसँगै केही फन्डहरूको लाभांश भने सामान्य देखिएको छ। एनएमबी सरल बचत फन्ड–ईले ५.२५ प्रतिशत, कुमारी सुनौलो योजनाले ४.७ प्रतिशत, एनएमबी हाइब्रिड फन्ड एल–२ ले ४.५ प्रतिशत, एनएमबी ५० ले ३.१५ प्रतिशत र सिद्धार्थ सिस्टेमेटिक इन्भेष्टमेन्ट स्किमले ३ प्रतिशत प्रतिफल प्रस्ताव गरेका छन् भने कुमारी सबल योजना २.९ प्रतिशतसहित सबैभन्दा पुछारमा छ। लाभांश सुरक्षित गर्न चाहने लगानीकर्ताका लागि यीमध्ये ६ वटा योजनाको बुक क्लोज भइसकेको छ भने सिद्धार्थ क्यापिटल र एनएमबी क्यापिटलका ३/३ वटा तथा रिलायबल समृद्धि योजनाको बुक क्लोज मिति नजिकिँदै छ।

म्युचुअल फन्डहरूमा मात्र नभई केही सूचीकृत कम्पनीहरूले पनि गत वर्षको नाफाबाट लगानीकर्तालाई आकर्षक प्रतिफल बाँड्ने घोषणा गरेका छन्। कामना सेवा विकास बैंकले १५ प्रतिशत नगद लाभांश प्रस्ताव गरेको छ भने सांग्रिला डेभलपमेन्ट बैंकले ४ प्रतिशत बोनस र ६.५३ प्रतिशत नगद गरी कुल १०.५३ प्रतिशत लाभांश दिने भएको छ। ऊर्जा क्षेत्रतर्फ, माण्डु हाइड्रोपावरले अघिल्लो र गत आर्थिक वर्षको नाफालाई जोडेर कुल २२.५२ प्रतिशतको आकर्षक लाभांश वितरण गर्ने प्रस्ताव गरेको छ, जसका लागि कम्पनीले गत भदौ ५ गते नै सेयरधनी दर्ता किताब बन्द (बुक क्लोज) गरिसकेको छ।