काठमाडौँ । लघुवित्त वित्तीय संस्थाहरूको खुद नाफा एक वर्षमा ४८.१४ प्रतिशतले बढेको छ । नेपाल राष्ट्र बैंकको ‘लघुवित्त वित्तीय संस्थाहरूको गैरस्थलगत सुपरीवेक्षण प्रतिवेदन, २०८३ असार’ अनुसार खुद्रा कर्जा प्रवाह गर्ने लघुवित्त वित्तीय संस्थाहरूको खुद नाफा १० अर्ब ७८ करोड ६८ लाख रुपैयाँ पुगेको हो ।

प्रतिवेदनअनुसार २०८२ असार मसान्तमा खुद्रा कर्जा प्रवाह गर्ने लघुवित्त संस्थाहरूको खुद नाफा ७ अर्ब २८ करोड १६ लाख रुपैयाँ थियो । एक वर्षको अवधिमा नाफा ३ अर्ब ५० करोड रुपैयाँभन्दा बढीले बढेको छ ।

नाफामा भएको वृद्धिसँगै लघुवित्त संस्थाहरूको ब्याज आम्दानी पनि बढेको छ । २०८३ असार मसान्तसम्म खुद्रा कर्जा प्रवाह गर्ने लघुवित्त संस्थाहरूको ब्याज आम्दानी ६३ अर्ब ९ करोड ७ लाख रुपैयाँ पुगेको छ । अघिल्लो वर्ष यस्तो आम्दानी ५८ अर्ब ३३ करोड ६० लाख रुपैयाँ थियो । एक वर्षमा ब्याज आम्दानी ८.१५ प्रतिशतले बढेको हो ।

यस अवधिमा ब्याज खर्च भने घटेको छ । २०८२ असार मसान्तमा २९ अर्ब ६६ करोड ४० लाख रुपैयाँ रहेको ब्याज खर्च २०८३ असार मसान्तमा घटेर २८ अर्ब २७ करोड २९ लाख रुपैयाँमा सीमित भएको छ । ब्याज खर्च ४.६९ प्रतिशतले घटेको राष्ट्र बैंकको तथ्यांकले देखाउँछ ।

ब्याज आम्दानीमा वृद्धि र ब्याज खर्चमा आएको कमीले लघुवित्त संस्थाहरूको आम्दानी तथा खर्चबीचको अन्तर बढाउन सहयोग गरेको देखिन्छ ।

सञ्चालन आम्दानी पनि बढ्यो

खुद्रा कर्जा प्रवाह गर्ने लघुवित्त संस्थाहरूको सञ्चालन आम्दानी १७.४१ प्रतिशतले बढेको छ । २०८२ असार मसान्तमा ३४ अर्ब २२ करोड ५ लाख रुपैयाँ रहेको सञ्चालन आम्दानी २०८३ असार मसान्तमा ४० अर्ब १७ करोड ७९ लाख रुपैयाँ पुगेको छ ।

यसले लघुवित्त संस्थाहरूको मुख्य वित्तीय कारोबारबाट प्राप्त हुने आम्दानीमा वृद्धि भएको देखाउँछ । सञ्चालन आम्दानीमा भएको वृद्धिसँगै खुद नाफा पनि उल्लेख्य रूपमा बढेको हो ।

तर, सबै लघुवित्त संस्थाको नाफामा समान सुधार भने देखिएको छैन । राष्ट्र बैंकको प्रतिवेदनअनुसार ४८ वटा खुद्रा कर्जा प्रवाह गर्ने लघुवित्त संस्थामध्ये दुईवटा संस्था खुद नोक्सानीमा रहेका छन् । अर्थात् समग्र क्षेत्रको नाफा बढे पनि केही संस्थाले अझै घाटा बेहोर्नुपरेको छ ।

थोक कर्जा प्रवाह गर्ने संस्थाको नाफा घट्यो

खुद्रा कर्जा प्रवाह गर्ने लघुवित्त संस्थाहरूको नाफा बढिरहँदा थोक कर्जा प्रवाह गर्ने लघुवित्त संस्थाहरूको खुद नाफा भने घटेको छ ।

प्रतिवेदनअनुसार २०८३ असार मसान्तसम्म थोक कर्जा प्रवाह गर्ने लघुवित्त संस्थाहरूको खुद नाफा ९८ करोड १५ लाख रुपैयाँ रहेको छ । अघिल्लो वर्षको सोही अवधिमा यस्तो नाफा १ अर्ब २७ करोड ९२ लाख रुपैयाँ थियो । एक वर्षमा खुद नाफा २३.२७ प्रतिशतले घटेको हो ।

थोक कर्जा प्रवाह गर्ने संस्थाहरूको ब्याज आम्दानी २८.१५ प्रतिशतले घटेर २ अर्ब ९० करोड ६० लाख रुपैयाँमा सीमित भएको छ । अघिल्लो वर्ष यस्तो आम्दानी ४ अर्ब ४ करोड ४४ लाख रुपैयाँ थियो ।

यसैगरी, सञ्चालन आम्दानी २४.८७ प्रतिशतले घटेर १ अर्ब ७० करोड ३० लाख रुपैयाँमा झरेको छ । ब्याज खर्च पनि ३३.०४ प्रतिशतले घटेको छ ।

थोक कर्जा प्रवाह गर्ने संस्थाहरूको ब्याज आम्दानी तथा सञ्चालन आम्दानी घट्नुले समग्र नाफामा दबाब परेको देखिन्छ ।

नाफा बढे पनि कर्जा जोखिम कायमै

लघुवित्त संस्थाहरूको नाफा बढेको भए पनि वित्तीय क्षेत्रको अर्को महत्त्वपूर्ण सूचक निष्क्रिय कर्जामा भने दबाब देखिएको छ । राष्ट्र बैंकको प्रतिवेदनअनुसार खुद्रा कर्जा प्रवाह गर्ने लघुवित्त संस्थाहरूको निष्क्रिय कर्जा २०८३ असार मसान्तमा ५० अर्ब ८२ करोड रुपैयाँ पुगेको छ । कुल कर्जा तथा सापटीमा निष्क्रिय कर्जाको अनुपात १०.४२ प्रतिशत रहेको छ ।

यसले नाफामा भएको वृद्धिलाई मात्र आधार मानेर लघुवित्त क्षेत्रको समग्र वित्तीय अवस्था मूल्यांकन गर्न नमिल्ने देखाउँछ । नाफा, कर्जा असुली, कर्जा नोक्सानी व्यवस्था र वित्तीय स्रोतको व्यवस्थापनलाई एकसाथ हेर्नुपर्ने अवस्था रहेको छ ।

राष्ट्र बैंकको प्रतिवेदनले लघुवित्त संस्थाहरूको वित्तीय अवस्था र नियामकीय अनुपालनलाई अलग-अलग सूचकका आधारमा विश्लेषण गरेको छ । खुद नाफामा सुधार भए पनि संस्थागत रूपमा कर्जा गुणस्तर र वित्तीय जोखिम व्यवस्थापनको अवस्था महत्त्वपूर्ण रहने देखिन्छ ।