काठमाडौँ: नेपाली क्रिकेटका लागि आगामी केही महिना निकै व्यस्त र ऐतिहासिक बन्ने तय भएको छ। एकातिर नेपालीहरूको महान् चाडबाडको उल्लास छ भने, अर्कोतिर घरेलु मैदानमा आयोजना हुन गइरहेका दुई ठूला क्रिकेट प्रतियोगिता— नेपाल प्रिमियर लिग (एनपीएल) र आईसीसी यू–१९ महिला टी–२० विश्वकपले खेलप्रेमीमा बेग्लै उत्साह थपेको छ। यी दुवै प्रतिष्ठित प्रतियोगितालाई लक्षित गर्दै यतिबेला कीर्तिपुरस्थित त्रिभुवन विश्वविद्यालय (टीयू) र मूलपानी क्रिकेट मैदानको स्वरूप फेर्ने काम तीव्र गतिमा अघि बढिरहेको छ।

नेपाल क्रिकेट संघ (क्यान) को आयोजनामा आगामी कात्तिक ९ गतेदेखि मंसिर ३ गतेसम्म कीर्तिपुर मैदानमा एनपीएलको तेस्रो संस्करण सञ्चालन हुँदैछ। प्रतियोगिताको उद्घाटन खेलमै साविक विजेता लुम्बिनी लायन्स र उपविजेता सुदूरपश्चिम रोयल्सबीच प्रतिस्पर्धा हुने तालिका तय भइसकेको छ। फ्रेन्चाइज टोलीहरूले स्वदेशी तथा विदेशी खेलाडी अनुबन्धलाई तीव्रता दिइरहँदा, क्यान भने मैदानको भौतिक पूर्वाधार सुधारमा केन्द्रित छ। एनपीएलमा देखिने दर्शकको चाप र त्यसलगत्तै सन् २०२७ को सुरुआत (पुस–माघ) मा नेपाल र बंगलादेशले संयुक्त रूपमा आयोजना गर्ने यू–१९ महिला विश्वकपलाई मध्यनजर गर्दै क्यानले पूर्वाधार निर्माणमा ठूलो लगानी गरिरहेको छ।

क्यानका अनुसार यी दुवै प्रतियोगितालाई लक्षित गरी टीयू र माथिल्लो मूलपानी मैदानको मर्मतसम्भार तथा स्तरोन्नतिका लागि करिब ३ करोड रुपैयाँ विनियोजन गरिएको छ। क्यानका कोषाध्यक्ष पदम खड्काका अनुसार एनपीएललाई मात्रै लक्षित गरेर कीर्तिपुर मैदानमा ७० देखि ८० लाख रुपैयाँ खर्च गरिँदै छ। मैदान व्यवस्थापन समितिका संयोजक तथा क्यान उपाध्यक्ष रोशन सिंहको नेतृत्वमा अहिले तीन चरणमा पूर्वाधारको काम भइरहेको छ। जसअन्तर्गत एनपीएलका लागि ८ वटा म्याच पिच तयार भइसकेका छन् भने आउटफिल्ड र बाउन्ड्रीलाई अन्तर्राष्ट्रिय मापदण्डअनुरूप सम्याउने काम अन्तिम चरणमा पुगेको छ। दर्शकको सुविधाका लागि कीर्तिपुरमा करिब साढे तीन सय आरामदायी सिट र मूलपानीमा दुई हजारसम्म सिट क्षमताको प्यारापिट जडान गरिँदै छ। यसका अतिरिक्त, खेलाडीका लागि अन्तर्राष्ट्रिय स्तरको ‘चेन्जिङ रुम’, आधुनिक डकआउट, भीभीआईपी (VVIP) कक्ष, नयाँ डिजिटल स्कोरबोर्ड र व्यवस्थित मिडिया बक्स निर्माणको काम युद्धस्तरमा भइरहेको छ।

विश्वकप आयोजनाको पूर्वतयारी र पूर्वाधारको स्थलगत निरीक्षण गर्न अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेट काउन्सिल (आईसीसी) को ९ सदस्यीय उच्चस्तरीय टोली हालै नेपाल आएर फर्किएको छ। नितिशा कोठाइतको नेतृत्वमा आएको उक्त प्रतिनिधिमण्डलले कीर्तिपुर मैदान, माथिल्लो मूलपानी र अभ्यासका लागि प्रस्तावित तल्लो मूलपानी मैदानको सुक्ष्म अध्ययन गरेको थियो। क्यानका सचिव पारस खड्का र उपाध्यक्ष रोशन सिंहसहितको टोलीले आईसीसीका अधिकारीहरूलाई निर्माण प्रगति र भावी योजनाबारे ब्रिफिङ गरेको थियो।

निरीक्षणका क्रममा आईसीसी टोलीले मुख्य गरी मैदानको आउटफिल्ड, ड्रेनेज (पानी निकास) प्रणाली र पिचको गुणस्तरमा विशेष चासो राखेको थियो। त्यसैगरी, खेलाडी तथा विशिष्ट अतिथिको सुरक्षा, हजारौँ दर्शकको मैदान प्रवेश र निकासको सहज मार्ग, टेलिभिजनको प्रत्यक्ष प्रसारणका लागि आवश्यक क्यामेरा प्लेटफर्म, मिडिया सेन्टर र खेल मिलेमतो रोक्न चाहिने ‘एन्टी–करप्सन’ (भ्रष्टाचार निवारण) प्रोटोकलका लागि छुट्टै कक्षको व्यवस्थापनबारे पनि टोलीले जानकारी लिएको थियो। खेलाडीका लागि ‘आइस बाथ’, ड्रेसिङ रुम र खानेपानीको सहज आपूर्ति जस्ता आधारभूत आवश्यकतामा टोलीको जोड थियो। क्यानका अनुसार, आईसीसी टोलीले कीर्तिपुर मैदानको स्तरोन्नतिप्रति सन्तोष व्यक्त गर्दै सुरक्षा व्यवस्थापन, मिडिया सञ्चालन र पानीको उपलब्धतामा भने थप ध्यान दिन सुझाव दिएको छ।

नेपाल र बंगलादेशले संयुक्त रूपमा आयोजना गर्ने यू–१९ महिला विश्वकपमा विश्वका उत्कृष्ट १६ टोलीले प्रतिस्पर्धा गर्दैछन्। जसमा आयोजकका रूपमा नेपाल र बंगलादेशसहित ९ वटा टेस्ट मान्यता प्राप्त राष्ट्रहरू (अस्ट्रेलिया, इंग्ल्यान्ड, भारत, आयरल्यान्ड, न्युजिल्यान्ड, पाकिस्तान, दक्षिण अफ्रिका, श्रीलंका र वेस्ट इन्डिज) सिधै छनोट भइसकेका छन्। क्षेत्रीय छनोटबाट नाइजेरिया, सामोआ, यूएई र अमेरिकाले स्थान पक्का गरिसकेका छन् भने बाँकी अन्तिम एक टोलीको टुंगो लागेपछि आईसीसीले खेल तालिका सार्वजनिक गर्नेछ।

अन्तर्राष्ट्रिय स्तरका यी प्रतियोगिताहरूले नेपालको खेल पर्यटनलाई मात्र प्रवर्द्धन गर्ने छैनन्, नेपाली क्रिकेटको पूर्वाधार अभावको पुरानो रोगलाई निको पार्दै दीर्घकालीन विकासका लागि एउटा बलियो कोसेढुङ्गासमेत साबित हुने खेल पण्डितहरूको विश्वास छ।