काठमाडौं — शेयर बजारमा सफल हुने सपना धेरैले देख्छन्, तर लामो समयसम्म टिक्नेचाहिँ थोरै मात्र हुन्छन्। विश्वका चर्चित ट्रेडर जेसी लिभरमोरले यसको कारण सरल शब्दमा भनेका थिए — बजार बुझ्नुभन्दा पनि आफ्नो मन बुझ्न जान्नेले मात्र यहाँ सफलता पाउँछ।

लिभरमोरले अपनाएको ‘३ प्रतिशत नियम’ आजपनि ट्रेडिङ जगत्मा चर्चित छ। उनको सिद्धान्त सोझो थियो — कुनै स्टक किनेपछि त्यो अपेक्षित दिशामा कम्तीमा ३ प्रतिशत नबढेसम्म थप लगानी नगर्ने। उनको भनाइ थियो, बजारले प्रमाण नदिँदासम्म आफ्नो अनुमान सही छ भन्ने ठान्नु बुद्धिमानी होइन, अहंकार हो।

उनले बारम्बार किनबेच गर्ने बानीलाई कहिल्यै राम्रो मानेनन्। सही अवसर आउँदासम्म धैर्य गरेर बस्ने र त्यसपछि मात्र कदम चाल्ने उनको शैली थियो। ठूलो नाफा चाँडो–चाँडो कारोबार गरेर होइन, सही समयको प्रतीक्षा गरेर मात्र आउँछ भन्ने उनको विश्वास थियो।

आजका अधिकांश ट्रेडरको समस्या चार्ट पढ्न नजान्नु होइन, मानसिकता कमजोर हुनु हो। थोरै नाफामा डराएर बेच्ने, थोरै घाटामा आत्तिने र कुनै योजना नबनाई निर्णय गर्ने बानीले पूँजी बिस्तारै सकिँदै जान्छ। लिभरमोरका अनुसार पूँजी जोगाउन सक्नु नै सफल ट्रेडरको पहिलो पहिचान हो, किनकि पूँजी रहे अवसर फेरि आउँछ।

सफल ट्रेडिङको आधार बजार अनुमान गर्ने क्षमता होइन, जोखिम व्यवस्थापन गर्ने अनुशासन हो। लिभरमोरको एउटा चर्चित भनाइ छ — “बजारले अधैर्यलाई पुरस्कार दिँदैन, अनुशासनलाई दिन्छ।” शेयर बजारमा जित्नेहरू सबैभन्दा तेज दिमागका हुँदैनन्, तर आफ्नो भावनामाथि काबु राख्न सक्नेहरू अवश्य हुन्छन्।