काठमाडौँ — साप्ताहिक रूपमा २६.५५ अंकले बढेर शुक्रबार २७५८.४९ बिन्दुमा बन्द भएको नेप्से परिसूचक आज आइतबार नयाँ साताको पहिलो कारोबार सत्रबाट खुल्दैछ । यो साताको कारोबार लगानीकर्ताका लागि सामान्य होइन — एकातिर परिसूचक पहिलो बाधा तहको नजिक पुगेको छ भने अर्कोतिर आगामी आर्थिक वर्ष २०८३/८४ को बजेटको प्रतीक्षा चुलिँदै गएको छ ।

गत साताका पाँच कारोबार दिनमध्ये तीन दिन परिसूचक घटेको र दुई दिन बढेको थियो । सोमबार १.०३ अंक र मंगलबार ६.५१ अंकले घटेर परिसूचक २७२४.३९ बिन्दुमा झरेकोमा बुधबार ३०.०८ अंकले उक्लिएर २७५४.४८ बिन्दुमा पुगेको थियो । बिहीबार पुनः १२.३६ अंकले घटे पनि शुक्रबार १६.३८ अंकको वृद्धिसहित साताकै उच्च बिन्दुमा बजार बन्द भएको थियो । अघिल्लो साताको अन्तिम दिन परिसूचक २७३१.९४ बिन्दुमा सीमित भएको थियो ।

शुक्रबारको बुलिश क्यान्डलले के सङ्केत गर्‍यो ?

प्राविधिक चार्टमा शुक्रबारको कारोबारलाई ‘बुलिश क्यान्डल’ का रूपमा हेरिएको छ । परिसूचक उक्त दिन २७४२.४५ मा खुलेर सुरुमा २७३६.१५ सम्म झरेको थियो । तर अन्त्यतर्फ खरिद चाप बढेर परिसूचक दिनको उच्च बिन्दु २७५८.४९ मै बन्द भएको हो । बन्द र उच्च बिन्दु एउटै हुनुले बिक्रेताको कमजोरी जनाउने प्राविधिक विश्लेषकहरूको आँकलन छ ।

प्राविधिक चार्टमा परिसूचकको पहिलो बाधा तह २७९५.४७ बिन्दुमा रहेको देखिन्छ । यो तह पार गरेमा क्रमशः २८७९.२१ र २९११.३६ माथिल्ला बाधा हुन् । तल्लो पट्टि पहिलो समर्थन तह २६७७.१६, दोस्रो २६०८.९५ र तेस्रो २५६८.९४ बिन्दुमा कायम छन् । अहिले परिसूचक पहिलो बाधा र पहिलो समर्थनको ठीक बीचमा रहेकाले आजको कारोबारले छोटो अवधिको दिशा निर्धारण गर्ने देखिएको छ ।

स्मार्ट मनी कन्सेप्ट (एसएमसी) ले पनि रोचक संरचना देखाएको छ । अप्रिलको अन्त्यतिर परिसूचकले २९६० बिन्दु छुँदै ‘स्ट्रङ हाई’ बनाएपछि बजारमा ‘चेन्ज अफ क्यारेक्टर’ अर्थात् प्रवृत्ति परिवर्तनको पहिलो सङ्केत देखिएको थियो । त्यसपछि क्रमिक ‘लोअर हाई’ बन्दै आएको परिसूचकले मे महिनाको मध्यतिर २७१० हाराहारीमा ‘हाइयर लो’ बनाएको छ । यो संरचनालाई विश्लेषकहरूले बिक्री दबाब कमजोर हुँदै गएको र खरिदारको पुनरागमनको सङ्केत मानेका छन् ।

कारोबार रकमले भने अझै पुष्टि दिएको छैन

साप्ताहिक चार्टमा हेर्दा परिसूचक माथि चढ्दा कारोबार रकम बलियो रूपमा बढेको देखिँदैन । शुक्रबार साताकै सबैभन्दा बढी ४ अर्ब ४९ करोड रुपैयाँको कारोबार भयो र ३३६ कम्पनीका १ करोड ८ लाख ८८ हजार कित्ता सेयर किनबेच भयो । तर साताकै बीचका दिनहरूमा रकम घट्दो क्रममा रहेकाले बजारमा बलियो खरिदारको उत्साह नदेखिएको प्राविधिक सङ्केत प्राप्त हुन्छ । बजार पूँजीकरण भने साताभरि बढेर ४७ खर्ब ४ अर्ब रुपैयाँमा पुगेको छ; गत साताको अन्तिम दिन यो ४६ खर्ब ५९ अर्ब रुपैयाँमा सीमित थियो ।

मूल्य वृद्धि र ह्रासको रोचक संयोग

गत साता मूल्य वृद्धिको शीर्षमा बुधबार उपर लोहोरे खोला हाइड्रोपावर परेको थियो, जुन १५ प्रतिशतले बढेको थियो । तर रोचक के छ भने यही कम्पनी भोलिपल्ट बिहीबार १४.९५ प्रतिशतले घटेर मूल्य ह्रासको सूचीमा पनि शीर्षमा परेको थियो । शुक्रबार क्रेष्ट माइक्रो लाइफ १४.८१ प्रतिशत, मंगलबार कर्पोरेट डेभलपमेन्ट बैंक १४.२६ प्रतिशत, र सोमबार इङ्वा हाइड्रोपावर ८.४२ प्रतिशतले बढेका थिए । प्रभु बैंकको डिबेन्चर ६.६२ प्रतिशत बढेको थियो । ह्रासतर्फ कर्पोरेट विकास बैंक १३.२६ प्रतिशत, सिटी होटल ६.८४ प्रतिशत र निफ्रा उर्जा ऋणपत्र ५.२६ प्रतिशतले घटेका थिए ।

कारोबार रकमका हिसाबमा साताभरि शीर्ष स्थानमा आँखु खोला हाइड्रोपावर रहेको छ । शुक्रबार मात्रै आँखु खोलाको ४३ करोड ९५ लाख रुपैयाँको कारोबार भएको थियो । त्यस्तै, कर्पोरेट डेभलपमेन्ट बैंकको बुधबार १८ करोड ३५ लाख र साहास उर्जाको मंगलबार ९ करोड १६ लाख रुपैयाँको कारोबार भएको थियो ।

प्राविधिक स्कोरमा साहास उर्जा शीर्षमा

प्राविधिक मूल्याङ्कनको हिसाबले हेर्दा सूचीकृत २६९ कम्पनीमध्ये साहास हाइड्रोपावर शीर्षमा परेको छ । पाँच प्राविधिक सूचकको आधारमा तयार पारिएको ‘पेस्ट सूत्र’ अनुसार साहासले ७७.५ अंक प्राप्त गरेर ‘बलियो’ श्रेणीमा एक्लो कम्पनीको हैसियत बनाएको छ । बाँकी सबै कम्पनी ‘मध्यम’ श्रेणीमै सीमित छन् ।

साहासको सेयर मूल्य २.१० प्रतिशतले घटेर रु ६५३ कायम भए पनि कम्पनीको प्राविधिक संरचनामा कुनै कमजोरी देखिएको छैन । प्रदर्शन सूचकमा १००, साधारण चलायमान औसत (एसएमए) मा १०० र गति सूचकमा ९५ अंक हासिल गरेर साहासले शीर्ष स्थान कायम राखेको हो । दोस्रोमा एभरेस्ट बैंक (७४.८ अंक, मूल्य रु ७०५), तेस्रोमा गरिमा विकास बैंक (७१.८ अंक, मूल्य रु ४१५.१०) र चौथोमा एपीआई पावर (७०.५ अंक, मूल्य रु ३५१) परेका छन् ।

पाँचौँ स्थानको कोरबल विकास बैंकले एकै दिनमा १४.२६ प्रतिशतले मूल्य बढाएर रु २,३०० पुर्‍याए पनि उच्च-न्यून सूचकमा ३६ र गति सूचकमा ३५ अंक मात्र हासिल गरेकाले समग्र स्कोर ६९ मा सीमित भएको छ । एकल उछालले कम्पनीलाई बलियो बनाउँदैन भन्ने यो स्पष्ट उदाहरण हो । सातौँमा यूएसएचईसी (६६.५ अंक, मूल्य रु ४९८), नवौँमा नाबिल बैंक (६३.८ अंक, मूल्य रु ५२६) र बाह्रौँमा शिवम् सिमेन्ट (६१.५ अंक, मूल्य रु ६७६) परेका छन् ।

शीर्ष दशको क्षेत्रगत विश्लेषण हेर्दा जलविद्युत्को प्रभाव बढी देखिएको छ । साहास, एपीआई र यूएसएचईसी गरी तीन कम्पनीले शीर्ष सातमा स्थान बनाएका छन् । शीर्ष आठै कम्पनीमा ‘बुलिश’ प्रवृत्ति देखिनु र अधिकांशको एसएमए सूचक १०० हुनु सकारात्मक भए पनि उच्च-न्यून सूचक ५२ देखि ७६ अंकको दायरामा सीमित हुनुले सेयरहरू ५२ हप्ताको उच्च बिन्दुसम्म नपुगेको देखिन्छ ।

बजेटको प्रतीक्षा: दोधारे सङ्केत

प्राविधिक तस्बिरकै बीचमा अर्थमन्त्री डा. स्वर्णिम वाग्लेले ल्याउने आगामी आर्थिक वर्ष २०८३/८४ को बजेटले बजारको दिशा प्रभावित गर्ने देखिन्छ । डेढ महिनाको कार्यकालमा वाग्लेले वित्तीय अनुशासन र यथार्थपरक बजेटको स्पष्ट सङ्केत दिएका छन् । उनका अनुसार सन् २०१६ मा कुल गार्हस्थ्य उत्पादन (जीडीपी) को करिब २५ प्रतिशत रहेको सार्वजनिक ऋण अहिले ४२–४३ प्रतिशत पुगिसकेको छ । त्यसैले आगामी बजेट खर्च गर्न सक्ने क्षमता र राजस्वको यथार्थ हेरेर बनाइने सरकारको दाबी छ ।

यो सङ्केत बजारका लागि दोधारे हुनसक्छ । वित्तीय अनुशासन कायम भएमा दीर्घकालीन लगानीकर्ताको विश्वास फर्किने सम्भावना छ भने अत्यधिक संयमले विकास खर्च खुम्चिने र बजारमा माग सुस्ताउने जोखिम पनि उत्तिकै देखिएको छ । वाग्लेले ठूला पूर्वाधार आयोजनामा ऋणको भारीभन्दा सार्वजनिक–निजी साझेदारी (पीपीपी) र प्रत्यक्ष वैदेशिक लगानी (एफडीआई) मोडेललाई प्राथमिकतामा राख्ने सङ्केत दिएका छन् । निजगढ विमानस्थल र बुढीगण्डकी जलविद्युत् आयोजनालाई बेग्लै बाटोमा लैजाने उनको धारणाले जलविद्युत् क्षेत्रमा लगानी ढाँचा कस्तो हुन्छ भन्ने प्रश्न उठाएको छ — र नेप्सेमा अहिले जलविद्युत् क्षेत्रकै प्राविधिक प्रभाव बढी देखिएकाले यो विषयले बजारमा प्रत्यक्ष असर पार्ने देखिन्छ ।

लगानीकर्ताको चासो खासगरी तीन विषयमा केन्द्रित छ — पुँजीगत लाभकर, मार्जिन कर्जा सम्बन्धी नीति र सहकारीसहितको वित्तीय क्षेत्र सुधारको दिशा । कमजोर राजस्व सङ्कलनको दबाबमा रहेको सरकारले राजस्व बढाउने नाममा कुनै नयाँ कर लगाएमा बजारमा तत्कालै नकारात्मक प्रतिक्रिया देखिनसक्ने विश्लेषकहरूको आँकलन छ ।

आगामी दिनको परिदृश्य

आजको कारोबारसँगै नयाँ साताको गति कस्तो हुन्छ, त्यो दुई कुराले निर्धारण गर्नेछ । पहिलो — परिसूचकले २७९५.४७ माथि दिगो बन्द दिन सक्छ कि सक्दैन । यदि सक्यो भने अर्को लक्ष्य २८७९ बिन्दुसम्म खुल्ने सम्भावना छ । उक्त बाधा पार गर्न नसकेमा परिसूचक फेरि २७१० देखि २६७७ बिन्दुको दायरामा फर्किन सक्ने सङ्केत चार्टले देखाइरहेको छ । दोस्रो — बजेटको आउँदा दिनहरूमा हुने सङ्केतले लगानीकर्ताको मनोबललाई कसरी प्रभावित गर्छ ।

शुक्रबारको बुलिश क्यान्डल, हाइयर लो संरचना र साहासजस्ता कम्पनीको बलियो प्राविधिक स्कोरले छोटो अवधिका लागि सकारात्मक तस्बिर देखाएको छ । तर कारोबार रकमको पुष्टिबिना यो उत्साह कति टिक्छ र बजेटले के दिशा देखाउँछ — यी दुई प्रश्नको जवाफमै आगामी साताको कथा लेखिनेछ ।

विश्लेषकहरूका अनुसार लगानीकर्ताले एकल उछाल भएका कम्पनीमा बहकिनुभन्दा ‘बलियो’ र ‘मध्यम’ श्रेणीका कम्पनीहरूको प्राविधिक संरचनालाई हेर्दै सतर्क रणनीति अपनाउनुपर्ने देखिएको छ । बजेट र बाधा तह — दुवैको परीक्षण आजैबाट सुरु हुँदैछ ।