Dhulikhel Eco Banner new

अन्तर्राष्ट्रिय उद्धार टोलीको ग्रिफ अपरेसन: सुरुङभित्र के हुँदैछ?

सुरुङभित्रको कठिन उद्धारमा पाँच देशका टोली

780
shares

भदौ १० गते रसुवाको भोटेकोशी नदीमा आएको विनाशकारी बाढीपछि बेपत्ता भएकाहरूको खोजी तथा जलविद्युत् आयोजनाका सुरुङमा फसेकाहरूको उद्धार कार्य अझै जारी छ । परराष्ट्र मन्त्रालयको पछिल्लो तथ्यांकअनुसार यस विपद्मा परी ३४ देशका ५ सय ९० विदेशी नागरिकसहित करिब ३ हजार ९ सय जना अझै बेपत्ता छन् । हालसम्म १ हजार १ सय १४ वटा शव फेला परेका छन् भने करिब १२ हजार जनाको सकुशल उद्धार गरिएको छ । विपद्को आकार र सुरुङभित्रको अवस्था निकै जटिल भएपछि नेपाल सरकारको आह्वानमा विभिन्न ५ मित्रराष्ट्रका विशेषज्ञ टोलीहरू घटनास्थलमा परिचालन भएका छन् ।

उद्धार कार्यको सबैभन्दा जटिल पाटो जलविद्युत् आयोजनाका सुरुङहरू बनेका छन् । लाङटाङ, चिलिमे र माथिल्लो त्रिशूली ३ ‘ए’ जस्ता आयोजनाका सुरुङभित्र बाढीसहितको लेदो माटो र गेग्रान पसेर थुनिएका कारण भित्र प्रवेश गर्न असम्भवप्रायः देखिएको छ । सुरुङभित्र खाँदिएको हिलो पन्छाएर भित्र पुग्न ३ देखि ४ महिनासम्म लाग्न सक्ने प्राविधिकहरूको अनुमान छ । संसद्‌मा बोल्दै प्रधानमन्त्री बालेन शाहले समेत सुरुङभित्रै बाढी र हिलो जमेर थुनिएको यस्तो विपद् विश्वमै विरलै हुने र यसको विशेषज्ञता नेपालसँग मात्र नभई विश्वमै कम रहेकाले विदेशी प्राविधिकको सहयोग लिइएको स्पष्ट पारेका छन् ।

अहिले नेपाली सेना, सशस्त्र र नेपाल प्रहरीको टोलीसँग समन्वय गर्दै भारत, चीन, अमेरिका, दक्षिण कोरिया र सिंगापुरका उद्धारकर्मीहरू अत्याधुनिक उपकरणसहित फिल्डमा खटिएका छन् । भारतीय विशेषज्ञ टोली लाङटाङ र चिलिमे क्षेत्रमा खटिएको छ भने चिनियाँ टोलीले सेनासँग मिलेर त्रिशूली ३ ‘ए’ मा हेभी उपकरण र पम्पको सहायताले पानी र लेदो पन्छाउने काम गरिरहेको छ । आफ्ना ९ नागरिक बेपत्ता भएकाले दक्षिण कोरियाले ४४ जनाभन्दा बढीको विशेष टोली पठाएको छ । त्यस्तै, अमेरिका र सिंगापुरका टोलीहरू लाइफ डिटेक्टर, थर्मल इमेजिङ र उच्च क्षमताका ड्रोनसहित उद्धार र खोजीमा जुटेका छन् ।

अत्यधिक संख्यामा शवहरू भेटिएका कारण उनीहरूको पहिचान र व्यवस्थापन गर्नु अर्को ठूलो चुनौती बनेको छ । शव पहिचानका लागि भारत, चीन, दक्षिण कोरिया र सिंगापुरका फरेन्सिक विशेषज्ञहरू आधुनिक उपकरण र डीएनए किटसहित नेपाल प्रहरीलाई सघाइरहेका छन् । पहिचान हुन नसकेका शवहरूको फरेन्सिक प्रक्रिया पूरा गरी अस्थायी दाहसंस्कार थालिएको छ । यसैबीच, सीमा क्षेत्रमा अलपत्र परेका करिब साढे २ हजार मानसरोवरका यात्रुलाई हिल्सा र तातोपानी नाका हुँदै सुरक्षित फर्काइएको छ भने केरुङमा रोकिएका करिब १५ सय नेपाली र कन्टेनरहरू फर्काउन चिनियाँ पक्षसँग उच्च तहमा समन्वय भइरहेको छ ।