अन्तर्राष्ट्रिय उद्धार टोलीको ग्रिफ अपरेसन: सुरुङभित्र के हुँदैछ?
सुरुङभित्रको कठिन उद्धारमा पाँच देशका टोली
वि.सं.२०८३ भदौ १८ बिहीवार ०८:४८
shares

भदौ १० गते रसुवाको भोटेकोशी नदीमा आएको विनाशकारी बाढीपछि बेपत्ता भएकाहरूको खोजी तथा जलविद्युत् आयोजनाका सुरुङमा फसेकाहरूको उद्धार कार्य अझै जारी छ । परराष्ट्र मन्त्रालयको पछिल्लो तथ्यांकअनुसार यस विपद्मा परी ३४ देशका ५ सय ९० विदेशी नागरिकसहित करिब ३ हजार ९ सय जना अझै बेपत्ता छन् । हालसम्म १ हजार १ सय १४ वटा शव फेला परेका छन् भने करिब १२ हजार जनाको सकुशल उद्धार गरिएको छ । विपद्को आकार र सुरुङभित्रको अवस्था निकै जटिल भएपछि नेपाल सरकारको आह्वानमा विभिन्न ५ मित्रराष्ट्रका विशेषज्ञ टोलीहरू घटनास्थलमा परिचालन भएका छन् ।
उद्धार कार्यको सबैभन्दा जटिल पाटो जलविद्युत् आयोजनाका सुरुङहरू बनेका छन् । लाङटाङ, चिलिमे र माथिल्लो त्रिशूली ३ ‘ए’ जस्ता आयोजनाका सुरुङभित्र बाढीसहितको लेदो माटो र गेग्रान पसेर थुनिएका कारण भित्र प्रवेश गर्न असम्भवप्रायः देखिएको छ । सुरुङभित्र खाँदिएको हिलो पन्छाएर भित्र पुग्न ३ देखि ४ महिनासम्म लाग्न सक्ने प्राविधिकहरूको अनुमान छ । संसद्मा बोल्दै प्रधानमन्त्री बालेन शाहले समेत सुरुङभित्रै बाढी र हिलो जमेर थुनिएको यस्तो विपद् विश्वमै विरलै हुने र यसको विशेषज्ञता नेपालसँग मात्र नभई विश्वमै कम रहेकाले विदेशी प्राविधिकको सहयोग लिइएको स्पष्ट पारेका छन् ।
अहिले नेपाली सेना, सशस्त्र र नेपाल प्रहरीको टोलीसँग समन्वय गर्दै भारत, चीन, अमेरिका, दक्षिण कोरिया र सिंगापुरका उद्धारकर्मीहरू अत्याधुनिक उपकरणसहित फिल्डमा खटिएका छन् । भारतीय विशेषज्ञ टोली लाङटाङ र चिलिमे क्षेत्रमा खटिएको छ भने चिनियाँ टोलीले सेनासँग मिलेर त्रिशूली ३ ‘ए’ मा हेभी उपकरण र पम्पको सहायताले पानी र लेदो पन्छाउने काम गरिरहेको छ । आफ्ना ९ नागरिक बेपत्ता भएकाले दक्षिण कोरियाले ४४ जनाभन्दा बढीको विशेष टोली पठाएको छ । त्यस्तै, अमेरिका र सिंगापुरका टोलीहरू लाइफ डिटेक्टर, थर्मल इमेजिङ र उच्च क्षमताका ड्रोनसहित उद्धार र खोजीमा जुटेका छन् ।
अत्यधिक संख्यामा शवहरू भेटिएका कारण उनीहरूको पहिचान र व्यवस्थापन गर्नु अर्को ठूलो चुनौती बनेको छ । शव पहिचानका लागि भारत, चीन, दक्षिण कोरिया र सिंगापुरका फरेन्सिक विशेषज्ञहरू आधुनिक उपकरण र डीएनए किटसहित नेपाल प्रहरीलाई सघाइरहेका छन् । पहिचान हुन नसकेका शवहरूको फरेन्सिक प्रक्रिया पूरा गरी अस्थायी दाहसंस्कार थालिएको छ । यसैबीच, सीमा क्षेत्रमा अलपत्र परेका करिब साढे २ हजार मानसरोवरका यात्रुलाई हिल्सा र तातोपानी नाका हुँदै सुरक्षित फर्काइएको छ भने केरुङमा रोकिएका करिब १५ सय नेपाली र कन्टेनरहरू फर्काउन चिनियाँ पक्षसँग उच्च तहमा समन्वय भइरहेको छ ।


















