काठमाडौं, ०८ कार्तिक। भारतको जियो प्लेटफर्म्सको आईपीओमा लगानीकर्ताको उल्लेखनीय आकर्षण देखिएको छ। अक्टोबर २३ मा आवेदन अवधि सकिँदासम्म कम्पनीको आईपीओमा एक करोडभन्दा बढी आवेदन परेका छन्। माग गरिएको सेयरको तुलनामा २१ गुणाभन्दा बढी आवेदन परेपछि यो निष्कासन विश्वकै सबैभन्दा धेरै आवेदन प्राप्त गर्ने आईपीओका रूपमा चर्चामा आएको छ।

यसअघि भारतको वारी इनर्जीजको आईपीओमा करिब ९७ लाख आवेदन परेको थियो। जियोले उक्त रेकर्डलाई पछाडि पार्दै नयाँ कीर्तिमान बनाएको विवरण सार्वजनिक भएको छ।

संस्थागत लगानीकर्ताको माग उच्च

आईपीओमा योग्य संस्थागत लगानीकर्ता (QIB) तर्फ छुट्याइएको सेयरमा करिब ६७ गुणा आवेदन परेको छ। त्यस्तै, सर्वसाधारण लगानीकर्ताका लागि छुट्याइएको सेयरमा २.७ गुणाभन्दा बढी माग आएको छ।

अक्टोबर २१ मा निष्कासन सुरु भएकै दिन आईपीओमा ३.०२ गुणा आवेदन परेको थियो। त्यसबेला १९ करोड ७५ लाख कित्ता सेयर निष्कासन गरिएकोमा करिब ५९ करोड ६८ लाख कित्ताका लागि माग आएको थियो। दोस्रो दिन पनि संस्थागत लगानीकर्ताको चासो बढेसँगै आवेदनको संख्या थपिएको थियो।

न्यूनतम लगानी १३ हजार भारुभन्दा बढी

जियोले प्रतिकित्ता १ हजार ६५ देखि १ हजार ११९ भारतीय रुपैयाँसम्मको मूल्य दायरा निर्धारण गरेको थियो। यसअनुसार साना लगानीकर्ताले न्यूनतम १३ हजार ४२८ भारतीय रुपैयाँ लगानी गरेर आवेदन दिन सक्ने व्यवस्था गरिएको थियो।

त्यस्तै, अधिकतम १४ लट अर्थात् १६८ कित्तासम्म आवेदन दिन सकिने व्यवस्था थियो। यसका लागि करिब १ लाख ८७ हजार भारतीय रुपैयाँ आवश्यक पर्ने बताइएको छ।

सूचीकृत भएपछि सेयर मूल्य बढ्ने अनुमान

आईपीओ बन्द हुनुअघि जियोको सेयर ग्रे मार्केटमा प्रिमियमसहित कारोबार भइरहेको विवरण सार्वजनिक भएको थियो। उक्त प्रिमियमलाई आधार मान्दा सेयरको मूल्य प्रतिकित्ता १ हजार ३७७ भारतीय रुपैयाँसम्म पुग्न सक्ने अनुमान गरिएको थियो।

तर, ग्रे मार्केटमा देखिने मूल्य आधिकारिक बजार मूल्य होइन। त्यसैले सेयर बजारमा सूचीकृत भएपछि मूल्य यही स्तरमा पुग्छ वा लगानीकर्ताले निश्चित नाफा कमाउँछन् भन्ने ग्यारेन्टी हुँदैन।

एङ्कर लगानीकर्ताबाट हजारौँ करोड संकलन

जियो प्लेटफर्म्सले आईपीओमार्फत ३० हजार २१३ करोड भारतीय रुपैयाँ जुटाउने लक्ष्य राखेको छ। सर्वसाधारणका लागि निष्कासन खुल्नुअघि नै कम्पनीले एङ्कर लगानीकर्ताबाट ८ हजार ११० करोड भारतीय रुपैयाँ संकलन गरेको विवरण सार्वजनिक भएको थियो।

एङ्कर लगानीकर्ताका लागि छुट्याइएको हिस्सा अलग गरेपछि बाँकी करिब २२ हजार १०३ करोड भारतीय रुपैयाँ बराबरको सेयर अन्य संस्थागत तथा सर्वसाधारण लगानीकर्ताका लागि उपलब्ध गराइएको थियो।

एङ्कर बुक भनेको सर्वसाधारणका लागि आईपीओ खुल्नुअघि ठूला संस्थागत लगानीकर्तालाई सेयर छुट्याउने प्रक्रिया हो। यसमा म्युचुअल फन्ड, बीमा कम्पनी तथा विदेशी संस्थागत लगानीकर्ताले सहभागिता जनाउन सक्छन्। उनीहरूको सहभागिताले आईपीओप्रति बजारको चासो देखाउन सक्छ, तर त्यसले भविष्यमा सेयरको मूल्य बढ्ने सुनिश्चित गर्दैन।

आईपीओपछि कम्पनीको स्वामित्वमा परिवर्तन

आईपीओ निष्कासनपछि जियो प्लेटफर्म्समा संस्थापक समूहको स्वामित्व ६६.४३ प्रतिशतबाट घटेर ६४.४८ प्रतिशतमा सीमित हुने बताइएको छ। त्यस्तै, सर्वसाधारणको सेयर हिस्सा ३३.५७ प्रतिशतबाट बढेर ३५.५२ प्रतिशत पुग्नेछ।

कम्पनीले आईपीओबाट संकलित रकम आफ्नो मुख्य सहायक कम्पनी रिलायन्स जियो इन्फोकम लिमिटेडको ऋण चुक्ता गर्न प्रयोग गर्ने योजना बनाएको छ। बाँकी रकम अन्य संस्थागत आवश्यकतामा खर्च गरिने बताइएको छ।

जियोको आईपीओमा देखिएको उच्च मागले भारतीय सेयर बजारमा लगानीकर्ताको चासो स्पष्ट पारेको छ। अब लगानीकर्ताको ध्यान सेयर बाँडफाँट, बजारमा सूचीकृत हुने मिति र कारोबार सुरु भएपछि कायम हुने मूल्यमा केन्द्रित हुनेछ।