काठमाडौँ । एभरेष्ट बैंक लिमिटेडले चालु आर्थिक वर्ष २०८२/८३ को तेस्रो त्रैमाससम्म ३ अर्ब ३२ करोड रुपैयाँभन्दा बढी खुद नाफा आर्जन गरेको छ। अघिल्लो वर्षको सोही अवधिमा ३ अर्ब ४५ करोड रुपैयाँ नाफा कमाएको बैंकको यसपटकको नतिजाले नाफा घटेको संकेत गरे पनि समग्र व्यवसायिक गतिविधि भने विस्तारोन्मुख देखिएको छ। त्रैमासिक आधारमा मात्रै पनि बैंकले १ अर्ब २१ करोड रुपैयाँभन्दा बढी नाफा कमाएको छ, जसले सञ्चालन क्षमतामा स्थायित्व रहेको देखाउँछ।

बैंकको आम्दानी संरचनातर्फ हेर्दा ब्याज आम्दानीमा उल्लेख्य वृद्धि देखिएको छ। कुल ब्याज आम्दानी १५ अर्ब रुपैयाँ नाघेको छ भने खुद ब्याज आम्दानी ८ अर्ब १८ करोड रुपैयाँ पुगेको छ। तर, निक्षेप लागत बढ्दै जाँदा ब्याज खर्च पनि तीव्र रूपमा बढेको देखिन्छ, जसले खुद नाफामा दबाब सिर्जना गरेको विश्लेषण गर्न सकिन्छ। शुल्क तथा कमिसन आम्दानीमा भने सुधार देखिएको छ, जसले गैर–ब्याज आम्दानी विस्तारतर्फ बैंकले चालिरहेका प्रयासलाई पुष्टि गर्छ।

सञ्चालन आम्दानी करिब ८ अर्ब ९३ करोड रुपैयाँ पुगेको छ भने सञ्चालन नाफा झन्डै ४ अर्ब ९० करोड रुपैयाँ कायम भएको छ। यद्यपि, ऋण नोक्सानी व्यवस्थापनका लागि गरिएको प्रावधान र बढ्दो सञ्चालन खर्चका कारण अन्तिम नाफा अपेक्षाभन्दा कमजोर देखिएको छ। कर्मचारी खर्च, प्रशासनिक खर्च र प्रविधिमा गरिएको लगानीका कारण लागत पक्ष बढ्दै गएको देखिन्छ, जुन दीर्घकालीन विस्तार रणनीतिसँग सम्बन्धित भए पनि छोटो अवधिमा नाफामा असर पर्ने देखिन्छ।

कर्जा विस्तारतर्फ बैंक आक्रामक देखिएको छ। ग्राहकलाई प्रवाह गरिएको कुल कर्जा २५० अर्ब रुपैयाँ नाघेको छ, जुन अघिल्लो वर्षको तुलनामा उल्लेख्य वृद्धि हो। तर, कर्जा विस्तारसँगै जोखिम बढ्ने सम्भावना भए पनि खराब कर्जा अनुपात ०.६१ प्रतिशतमै सीमित रहनु सकारात्मक पक्ष हो। त्यस्तै, कुल खराब कर्जाको तुलनामा २५३ प्रतिशतभन्दा बढी प्रावधान कायम हुनु बैंकको जोखिम व्यवस्थापन सुदृढ रहेको संकेत मानिन्छ।

निक्षेप संकलनमा पनि बैंकले मजबुत उपस्थिति देखाएको छ। ग्राहक निक्षेप झन्डै २९८ अर्ब रुपैयाँ पुगेको छ, जसले बैंकको तरलता अवस्था बलियो रहेको देखाउँछ। तर, बैंकिङ प्रणालीमै देखिएको अधिक तरलता समस्याका कारण कर्जा प्रवाहमा अपेक्षित गतिशीलता आउन नसकेको अवस्था छ, जसले आम्दानी वृद्धिमा सीमितता ल्याएको देखिन्छ।

वित्तीय सूचकहरूमा भने केही कमजोरी देखिएको छ। प्रतिशेयर आम्दानी ३२ रुपैयाँ आसपासमा झर्दा अघिल्लो वर्षको तुलनामा घटेको छ। त्यसैगरी सम्पत्तिमा प्रतिफल (ROA) र पूँजीमा प्रतिफल (ROE) दुवै घटेका छन्, जसले बैंकको नाफा उत्पादन गर्ने क्षमता केही कमजोर बनेको संकेत गर्छ। यद्यपि, प्रतिशेयर नेटवर्थ २४४ रुपैयाँ पुग्नुले बैंकको आधारभूत वित्तीय स्थिति अझै बलियो रहेको देखिन्छ।

बैंक व्यवस्थापनले अन्तर्राष्ट्रिय आर्थिक अवस्थालाई प्रमुख जोखिमको रूपमा औंल्याएको छ। विशेषगरी मध्यपूर्व क्षेत्रमा बढ्दो तनाव, इन्धन आपूर्तिमा अवरोध र त्यसबाट सिर्जित मुद्रास्फीति दबाबले नेपालजस्तो आयातमा निर्भर अर्थतन्त्रमा प्रत्यक्ष असर पारेको उल्लेख गरिएको छ। रेमिट्यान्समा निर्भरता उच्च भएकाले खाडी मुलुकहरूमा उत्पन्न अस्थिरता थप जोखिमपूर्ण बनेको बैंकको विश्लेषण छ।

आन्तरिक रूपमा भने पूँजी अभाव, दक्ष जनशक्ति अभाव, गैर–ब्याज आम्दानी विस्तार गर्न कठिनाइ तथा ऋण असुलीमा चुनौती देखिएको बैंकले जनाएको छ। यससँगै साइबर सुरक्षाको जोखिम, नियामकीय परिवर्तन, ESG मापदण्डको दबाब र FATF ग्रे सूचीमा नेपालको उपस्थिति बैंकिङ क्षेत्रका लागि थप चुनौती बनेका छन्।

यी चुनौतीका बीच बैंकले डिजिटल सेवा विस्तार, नयाँ उत्पादन विकास, ग्राहक–केन्द्रित सेवा र जोखिम व्यवस्थापनमा सुधारलाई प्राथमिकता दिएको जनाएको छ। ग्रामीण क्षेत्रमा पहुँच विस्तार र वित्तीय समावेशीकरणमार्फत दीर्घकालीन आधार मजबुत बनाउने रणनीति अघि बढाइएको छ।

समग्रमा, एभरेष्ट बैंकको वित्तीय अवस्था स्थिर देखिए पनि नाफा र प्रतिफल सूचकमा आएको दबाबले बैंक अब विस्तारसँगै कार्यक्षमता सुधार, लागत नियन्त्रण र आम्दानी विविधीकरणमा अझै ध्यान केन्द्रित गर्नुपर्ने देखिएको छ।