लामो चाडपर्व वा सार्वजनिक बिदापछि खुल्ने शेयर बजारमा सामान्य दिनको तुलनामा उच्च उतारचढाव देखिनु अस्वाभाविक होइन। बिदाको समयमा सञ्चित भएका राजनीतिक तथा आर्थिक सूचना, अन्तर्राष्ट्रिय बजारको प्रभाव र लगानीकर्ताको बदलिँदो मनोविज्ञान एकैपटक बजारमा ठोक्किँदा पहिलो कारोबार दिन निकै संवेदनशील बन्ने गर्छ। यद्यपि, यही एक दिनको घटबढलाई मात्रै आधार मानेर बजारको दीर्घकालीन दिशा आकलन गर्नु भने जोखिमपूर्ण हुने विश्लेषकहरू बताउँछन्।

नेपाल स्टक एक्सचेन्ज (नेप्से) को विगत हेर्ने हो भने दशैं बिदापछिको बजारले सधैँ एउटै लय समातेको छैन। उदाहरणका लागि, २०८० र २०८२ सालको दशैंपछि बजार क्रमशः २८.१८ र ५८.५५ अंकले घटेको थियो भने, २०८१ सालमा ३४.४८ अंकले बढेको थियो। २०८२ सालमा बजार उच्च अंकले घट्नुमा बिदाको प्रभाव मात्र नभई तत्कालीन राजनीतिक अस्थिरता र आन्दोलनले सिर्जना गरेको मनोवैज्ञानिक त्रास मुख्य कारण थियो। यसले बजार खुल्दा लगानीकर्ताले कस्तो प्रतिक्रिया दिन्छन् भन्ने कुरा बिदा अवधिमा विकास भएका घटनाक्रममा निर्भर हुन्छ भन्ने पुष्टि गर्छ।

अन्तर्राष्ट्रिय बजारको अभ्यास पनि हाम्रोभन्दा खासै फरक छैन। चीन र भारतका शेयर बजारमा गरिएका विभिन्न अध्ययनले पनि लामो बिदापछि बजारमा उछाल नै आउँछ भन्ने कुनै निश्चित नियम नभएको देखाएका छन्। बिदाअघि नै शेयर खरिद गरेका लगानीकर्ताले बजार खुल्नासाथ नाफा सुरक्षित गर्न खोज्ने र नयाँ लगानीकर्ताले प्रवेशको अवसर खोज्ने हुँदा पहिलो दिन खरिद–बिक्रीको तीव्र दबाब पर्ने गर्छ।

सामान्यतया लामो बिदापछि खुल्ने बजारमा केही सीमित कम्पनी वा निश्चित समूहमा मात्रै तेजी आउने, कारोबार रकममा अस्वाभाविक परिवर्तन देखिने र सुरुवाती समयमा तीव्र उतारचढाव हुने प्रवृत्ति हावी हुन्छ। तर, पहिलो दिनको उत्साह वा निराशालाई पछिल्ला केही कारोबार दिनले निरन्तरता दिए मात्र त्यसलाई बजारको वास्तविक ‘ट्रेन्ड’ मान्न सकिन्छ।

तसर्थ, लगानीकर्ताले बिदापछिको पहिलो कारोबारलाई बजारको भविष्य बताउने सूचकका रूपमा भन्दा पनि नयाँ सूचनाहरूको बजारमा परेको प्रभाव जाँच्ने अवसरका रूपमा लिनु उपयुक्त हुन्छ। कारोबार रकमको विश्लेषण गर्दा पनि बिदाअघिको अन्तिम दिनसँग मात्र तुलना नगरी पछिल्ला २०–३० दिनको औसतसँग दाँजेर हेर्दा लगानीको ठोस निर्णय लिन सहज हुने देखिन्छ।