काठमाडौँ । एनआईसी एशिया बैंक लिमिटेडले चालु आर्थिक वर्ष २०८२/८३ को तेस्रो त्रैमाससम्मको अपरिष्कृत वित्तीय विवरण सार्वजनिक गर्दै नाफामा गिरावट र आम्दानी संरचनामा आएको दबाब स्पष्ट देखिएको छ। चैत मसान्तसम्म बैंकले १४ करोड ३ लाख रुपैयाँ खुद नाफा कमाएको छ, जुन गत वर्षको सोही अवधिको १५ करोड ६७ लाख रुपैयाँको तुलनामा १०.४९ प्रतिशतले कम हो। समग्र वित्तीय विवरण हेर्दा बैंकको मुख्य आयस्रोत कमजोर हुँदै गएको र सञ्चालन पक्षमा चुनौती बढ्दै गएको संकेत देखिन्छ।

बैंकको खुद ब्याज आम्दानीमा उल्लेखनीय गिरावट आएको छ। समीक्षा अवधिमा यस्तो आम्दानी २०.७८ प्रतिशतले घटेको छ, जसले कर्जा विस्तार कमजोर भएको र ब्याजदरमा आएको गिरावटको प्रत्यक्ष प्रभाव बैंकको आम्दानीमा परेको देखाउँछ। आधारदर घटेर ६.३१ प्रतिशतमा झर्नु र ब्याजदर स्प्रेड ४ प्रतिशतबाट ३.४० प्रतिशतमा सीमित हुनु बैंकिङ क्षेत्रमा मार्जिन खुम्चिँदै गएको संकेत हो। यसले बैंकहरूको परम्परागत आम्दानी स्रोतमा ठूलो दबाब सिर्जना गरिरहेको छ।

यद्यपि, गैर–ब्याज आम्दानीतर्फ केही सुधार देखिएको छ। फि तथा कमिशन आम्दानी ८.५३ प्रतिशतले बढेको छ, तर खुद ब्याज आम्दानीमा आएको गिरावट पूर्ति गर्न भने पर्याप्त हुन सकेको छैन। कुल सञ्चालन आम्दानी १६.४५ प्रतिशतले घटेर करिब ७ अर्ब ६७ करोड रुपैयाँमा सीमित भएको छ, जसले बैंकको समग्र आम्दानी क्षमता कमजोर भएको स्पष्ट देखाउँछ।

सञ्चालन मुनाफामा झन् ठूलो गिरावट आएको छ। समीक्षा अवधिमा सञ्चालन मुनाफा ४७.८६ प्रतिशतले घटेर ६७ करोड रुपैयाँमा सीमित भएको छ। यद्यपि, इम्पेयरमेन्ट चार्ज केही घटेर २ अर्ब ९१ करोड रुपैयाँमा आएको छ, जसले कर्जा नोक्सानीको जोखिम केही नियन्त्रणमा आएको संकेत दिन्छ। अझ सकारात्मक पक्ष के छ भने, निष्क्रिय कर्जा (NPL) अनुपात उल्लेखनीय रूपमा घटेर ०.४९ प्रतिशतमा झरेको छ, जुन अघिल्लो वर्ष १.९२ प्रतिशत थियो। यसले कर्जा गुणस्तर सुधार भएको देखाए पनि आम्दानी कमजोर हुँदा यसको प्रभाव पूर्ण रूपमा नाफामा रूपान्तरण हुन सकेको छैन।

बैंकको वितरणयोग्य मुनाफा भने गम्भीर रूपमा प्रभावित देखिएको छ। चैत मसान्तसम्म वितरणयोग्य नाफा १३ अर्ब ६५ करोड रुपैयाँ ऋणात्मक रहेको छ, जुन अघिल्लो वर्षको ऋणात्मक अवस्थाभन्दा अझ गहिरो हो। यसले निकट भविष्यमा लाभांश वितरण क्षमतामा दबाब पर्ने स्पष्ट संकेत गर्छ। प्रतिशेयर आम्दानी पनि घटेर १ रुपैयाँ २५ पैसामा सीमित भएको छ, जसले शेयरधनीको प्रतिफल कमजोर भएको देखाउँछ। मूल्य–आम्दानी अनुपात २९२ गुणा पुग्नुले बैंकको आम्दानीको तुलनामा बजार मूल्य उच्च रहेको संकेत गर्दछ।

ब्यालेन्स शीटतर्फ बैंकले निक्षेप संकलनमा वृद्धि गरे पनि कर्जा प्रवाह घटेको छ। बैंकले ३ खर्ब ३४ अर्ब रुपैयाँ निक्षेप संकलन गरेको छ, जुन अघिल्लो वर्षभन्दा करिब ४.८ प्रतिशत बढी हो। तर, कर्जा प्रवाह ७.८२ प्रतिशतले घटेर २ खर्ब १ अर्ब रुपैयाँमा झरेको छ। कर्जा–निक्षेप अनुपात ६५.३९ प्रतिशतमा झर्नु बैंकले अत्यधिक तरलता राख्दै कर्जा विस्तारमा सतर्कता अपनाएको देखाउँछ। यस्तो प्रवृत्ति समग्र बैंकिङ क्षेत्रमा देखिँदै आएको छ, जहाँ लगानीभन्दा तरलता बढी भएको अवस्था छ।

पूँजी पर्याप्तता अनुपात पनि घटेर ११.४५ प्रतिशतमा सीमित भएको छ, जुन अघिल्लो वर्ष १३.४२ प्रतिशत थियो। यसले पूँजी पक्षमा केही दबाब रहेको संकेत गर्छ। साथै, प्रतिशेयर नेटवर्थ घटेर १७२ रुपैयाँ ९७ पैसामा झर्नु बैंकको आन्तरिक मूल्यमा पनि गिरावट आएको देखाउँछ।

व्यवस्थापनले अर्थतन्त्रमा देखिएको सुस्तता, कर्जाको मागमा आएको कमी, बढ्दो प्रतिस्पर्धा र ब्याजदर अन्तर खुम्चिनुलाई मुख्य चुनौतीका रूपमा औंल्याएको छ। साथै, सञ्चालन खर्च वृद्धि, प्रविधिगत जोखिम र नियामकीय दबाब पनि बैंकका लागि थप चुनौती बनेका छन्। यद्यपि, बैंकले आगामी दिनमा उत्पादनशील क्षेत्रमा कर्जा विस्तार, डिजिटल बैंकिङ सेवा सुदृढीकरण, जोखिम व्यवस्थापन मजबुत बनाउने र खर्च नियन्त्रणलाई प्राथमिकतामा राख्ने रणनीति अघि सारेको छ।

समग्रमा, एनआईसी एशिया बैंकको तेस्रो त्रैमासिक प्रदर्शनले नाफा र आम्दानी दुवै पक्षमा दबाब देखाएको छ। कर्जा गुणस्तरमा सुधार भए पनि आम्दानी संरचना कमजोर हुँदा बैंकको वित्तीय स्वास्थ्य सन्तुलित अवस्थामा देखिँदैन। आगामी दिनमा आर्थिक गतिविधि सुधार, कर्जाको माग वृद्धि र मार्जिन विस्तार हुन सके मात्र बैंकको प्रदर्शनमा दिगोपन आउने देखिन्छ।