काठमाडौं — कुमारी बैंक लिमिटेडले गत आर्थिक वर्षमा नाफामा उल्लेख्य सुधार गरेको छ। बैंकले ७ अर्ब ३८ करोड ७२ लाख रुपैयाँ खुद नाफा कमाएको छ, जुन अघिल्लो आर्थिक वर्षको १ अर्ब ८७ करोड ९७ लाख रुपैयाँको तुलनामा करिब २९३ प्रतिशत बढी हो।

नाफामा तीव्र वृद्धि देखिए पनि बैंकको मुख्य व्यवसायबाट हुने आम्दानी भने त्यही अनुपातमा बढेको छैन। बैंकको खुद ब्याज आम्दानी ११ अर्ब ६२ करोड रुपैयाँबाट बढेर १२ अर्ब १ करोड रुपैयाँ पुगेको छ। यो वृद्धि करिब ३.४ प्रतिशत मात्रै हो। यसले बैंकको नाफा वृद्धिमा ब्याज आम्दानीबाहेक अन्य पक्षको पनि महत्वपूर्ण योगदान रहेको संकेत गर्छ।

बैंकको खुद फी तथा कमिसन आम्दानी भने तुलनात्मक रूपमा राम्रो दरमा बढेको छ। यस्तो आम्दानी २ अर्ब ६६ करोड रुपैयाँबाट बढेर ३ अर्ब ४ करोड रुपैयाँ पुगेको छ। अर्थात् फी तथा कमिसन आम्दानीमा करिब १४.५ प्रतिशत वृद्धि भएको छ।

बैंकको कुल सञ्चालन आम्दानी ७.६६ प्रतिशतले बढेर १६ अर्ब ३५ करोड रुपैयाँ पुगेको छ। अघिल्लो वर्ष यस्तो आम्दानी १५ अर्ब १९ करोड रुपैयाँ थियो। तर सञ्चालन मुनाफा भने ५ अर्ब ५८ करोड रुपैयाँबाट बढेर ११ अर्ब २३ करोड रुपैयाँ पुगेको छ, जुन दोब्बरभन्दा बढी वृद्धि हो।

सञ्चालन आम्दानीको वृद्धिभन्दा सञ्चालन मुनाफाको वृद्धि निकै उच्च देखिनुले खर्च नियन्त्रण, कर्जा नोक्सानी व्यवस्थापन, असुली, प्रोभिजन समायोजन वा अन्य वित्तीय पक्षले नाफा सुधारमा भूमिका खेलेको हुन सक्ने देखिन्छ। यद्यपि, यसबारे ठोस निष्कर्ष निकाल्न बैंकको विस्तृत वित्तीय विवरण र नोटहरू अध्ययन गर्नुपर्ने हुन्छ।

नाफा बढेसँगै बैंकको प्रतिशेयर आम्दानी पनि उल्लेख्य सुधार भएको छ। अघिल्लो आर्थिक वर्षमा ६ रुपैयाँ ९४ पैसा रहेको प्रतिशेयर आम्दानी बढेर २८ रुपैयाँ १७ पैसा पुगेको छ।

बैंकका लागि अर्को महत्वपूर्ण सुधार वितरणयोग्य मुनाफामा देखिएको छ। अघिल्लो वर्ष ३ अर्ब ८४ करोड ९५ लाख रुपैयाँ ऋणात्मक रहेको वितरणयोग्य मुनाफा गत आर्थिक वर्षमा ७९ करोड १६ लाख रुपैयाँ धनात्मक भएको छ।

तर ७ अर्ब ३८ करोड रुपैयाँ खुद नाफाको तुलनामा वितरणयोग्य मुनाफा ७९ करोड रुपैयाँ मात्रै रहनुले सम्पूर्ण नाफा लाभांशका रूपमा बाँड्न मिल्ने अवस्थामा नभएको देखाउँछ। उपलब्ध तथ्यांकअनुसार वितरणयोग्य मुनाफा खुद नाफाको करिब ११ प्रतिशत हाराहारी मात्रै छ।

यसकारण नाफा २९३ प्रतिशतले बढेको तथ्यलाई मात्रै आधार बनाएर बैंकको लाभांश क्षमता पनि त्यही अनुपातमा बढेको निष्कर्ष निकाल्न मिल्दैन। लाभांश वितरणमा नियामकीय व्यवस्था, रिजर्भ, पूँजी पर्याप्तता तथा अन्य समायोजनले प्रभाव पार्ने गर्छन्।

बैंकले व्यवसायको आकार पनि विस्तार गरेको छ। निक्षेप संकलन ३ खर्ब ६४ अर्ब ६३ करोड रुपैयाँबाट बढेर ४ खर्ब २ अर्ब ७३ करोड रुपैयाँ पुगेको छ। निक्षेपमा करिब १०.४ प्रतिशत वृद्धि भएको छ।

त्यसको तुलनामा कर्जा विस्तारको गति भने कम देखिएको छ। ग्राहक कर्जा २ खर्ब ६० अर्ब ३२ करोड रुपैयाँबाट बढेर २ खर्ब ७० अर्ब ९२ करोड रुपैयाँ पुगेको छ। यो करिब ४.१ प्रतिशतको वृद्धि हो।

निक्षेप कर्जाभन्दा तीव्र गतिमा बढेकाले बैंकसँग थप कर्जा विस्तार गर्ने स्रोतको आधार बलियो भएको देखिन्छ। तर कर्जाको माग, योग्य ऋणीको उपलब्धता तथा बढ्दो खराब कर्जाका कारण बैंकले कर्जा विस्तारमा सतर्कता अपनाएको हुन सक्ने देखिन्छ।

बैंकको कुल सम्पत्ति पनि ४ खर्ब ४१ अर्ब रुपैयाँबाट बढेर ४ खर्ब ९० अर्ब रुपैयाँ पुगेको छ। यस आधारमा कुल सम्पत्तिको आकार करिब ११ प्रतिशतले विस्तार भएको छ।

रिजर्भ कोषमा पनि सुधार देखिएको छ। अघिल्लो वर्ष १४ अर्ब ७४ करोड रुपैयाँ रहेको रिजर्भ बढेर १७ अर्ब ७७ करोड रुपैयाँ पुगेको छ। बैंकको चुक्ता पूँजी २६ अर्ब २२ करोड ५८ लाख रुपैयाँ रहेको छ भने प्रतिशेयर नेटवर्थ १७० रुपैयाँ ८० पैसा पुगेको छ।

नाफा, निक्षेप र रिजर्भमा सुधार देखिए पनि बैंकको खराब कर्जा भने मुख्य चुनौतीका रूपमा देखिएको छ। अघिल्लो आर्थिक वर्षमा ६.९५ प्रतिशत रहेको खराब कर्जा अनुपात बढेर ७.४६ प्रतिशत पुगेको छ।

एक वर्षमा खराब कर्जा ०.५१ प्रतिशत विन्दुले बढ्नु बैंकका लागि महत्वपूर्ण जोखिम हो। खराब कर्जा बढ्दै गए भविष्यमा थप कर्जा नोक्सानी व्यवस्था गर्नुपर्ने हुन सक्छ, जसले आगामी अवधिको नाफामाथि दबाब सिर्जना गर्न सक्छ।

यसकारण कुमारी बैंकको पछिल्लो वित्तीय अवस्था मिश्रित देखिन्छ। नाफामा उच्च वृद्धि, वितरणयोग्य मुनाफा धनात्मक हुनु, प्रतिशेयर आम्दानी बढ्नु, निक्षेप विस्तार हुनु र रिजर्भ बलियो हुनु सकारात्मक पक्ष हुन्।

तर नाफाको तुलनामा मुख्य ब्याज आम्दानीको वृद्धि सीमित रहनु, कर्जा विस्तार सुस्त हुनु र खराब कर्जा अझै बढ्नुले बैंकको नाफाको गुणस्तर र दीगोपनामा प्रश्न भने कायम राखेको छ।

आगामी त्रैमासिकमा बैंकले खराब कर्जा घटाउन, समस्याग्रस्त कर्जा असुली सुधार गर्न र बढेको निक्षेपलाई गुणस्तरीय कर्जामा परिचालन गर्न सक्छ कि सक्दैन भन्ने विषय महत्वपूर्ण हुनेछ। त्यसैले लगानीकर्ताका लागि २९३ प्रतिशत नाफा वृद्धि मात्रै होइन, कर्जाको गुणस्तर र वितरणयोग्य मुनाफाको वास्तविक अवस्था पनि उत्तिकै महत्वपूर्ण सूचक बनेका छन्।