काठमाडौँ । सिटिजन्स बैंक इन्टरनेशनल लिमिटेड (CZBIL) ले चालु आर्थिक वर्ष २०८२/८३ को तेस्रो त्रैमाससम्मको अपरिष्कृत वित्तीय विवरण सार्वजनिक गर्दै नाफामा उल्लेखनीय वृद्धि हासिल गरेको जनाएको छ। चैत मसान्तसम्म बैंकले १ अर्ब ३० करोड ६४ लाख रुपैयाँ खुद नाफा कमाएको छ, जुन गत आर्थिक वर्षको सोही अवधिको ९६ करोड रुपैयाँको तुलनामा ३५.८२ प्रतिशतले बढी हो। यद्यपि, वित्तीय विवरणको गहिरो विश्लेषण गर्दा यो वृद्धि मुख्यतः इम्पेयरमेन्ट चार्ज घट्नुको परिणाम रहेको देखिन्छ, न कि मूल आम्दानीको मजबुत विस्तारबाट।

बैंकको मुख्य आम्दानी स्रोत खुद ब्याज आम्दानी समीक्षा अवधिमा १.४८ प्रतिशतले घटेको छ। यसले कर्जाको माग कमजोर रहेको र ब्याजदरमा आएको गिरावटले आम्दानीमा दबाब परेको संकेत गर्छ। त्यस्तै, खुद फि तथा कमिशन आम्दानी पनि २ प्रतिशतले घटेको छ, जसले सेवा आधारित आम्दानीमा समेत अपेक्षित वृद्धि हुन नसकेको देखाउँछ। यसका बाबजुद कुल सञ्चालन आम्दानी ३.०६ प्रतिशतले वृद्धि भएको छ, जुन सीमित भए पनि सकारात्मक पक्षका रूपमा लिन सकिन्छ।

बैंकको सञ्चालन मुनाफा भने उल्लेखनीय रूपमा बढेको छ। समीक्षा अवधिमा सञ्चालन मुनाफा ३८.६१ प्रतिशतले बढेर १ अर्ब ८४ करोड रुपैयाँ पुगेको छ। यसको मुख्य कारण इम्पेयरमेन्ट चार्जमा आएको तीव्र गिरावट हो। कर्जा तथा अन्य सम्भावित नोक्सानीका लागि छुट्याइने प्रावधान २ अर्ब १६ करोड रुपैयाँबाट घटेर १ अर्ब ४८ करोड रुपैयाँमा सीमित भएको छ। यसले कर्जा गुणस्तरमा केही सुधार आएको संकेत दिन्छ, तर दीर्घकालीन रूपमा यस्तो प्रवृत्ति कायम रहन्छ कि रहँदैन भन्ने कुरा अर्थतन्त्रको अवस्थासँग जोडिएको छ।

नाफा वृद्धि भए पनि वितरणयोग्य मुनाफा भने ऋणात्मक अवस्थामा पुगेको छ। चैत मसान्तसम्म बैंकको वितरणयोग्य नाफा ५० करोड रुपैयाँभन्दा बढी ऋणात्मक रहेको छ, जुन लगानीकर्ताका लागि चिन्ताको विषय हो। यसले निकट भविष्यमा लाभांश वितरणमा दबाब पर्ने सम्भावना देखाउँछ। यद्यपि, प्रतिशेयर आम्दानी (EPS) २ रुपैयाँ ५५ पैसा बढेर ११ रुपैयाँ २३ पैसा पुगेको छ, जसले कागजी रूपमा शेयरधनीको आम्दानी बढेको देखाउँछ।

बैंकको वित्तीय आधारतर्फ हेर्दा केही सुधार देखिन्छ। प्रतिशेयर नेटवर्थ बढेर १५५ रुपैयाँ ९९ पैसा पुगेको छ भने मूल्य–आम्दानी अनुपात घटेर १८.७१ गुणामा सीमित भएको छ, जसले बजार मूल्यको तुलनामा आम्दानी केही आकर्षक बन्दै गएको संकेत दिन्छ। पूँजी पर्याप्तता अनुपात १२.४५ प्रतिशतमा रहेको छ, जुन नियामकीय मापदण्डभित्रै भए पनि थप विस्तारका लागि बैंकले पूँजी व्यवस्थापनमा ध्यान दिनुपर्ने देखिन्छ।

कर्जा गुणस्तर भने मिश्रित अवस्थामा देखिन्छ। निष्क्रिय कर्जा (NPL) अनुपात बढेर ६.८२ प्रतिशत पुगेको छ, जुन अघिल्लो वर्ष ५.७१ प्रतिशत थियो। यसले बैंकको कर्जा पोर्टफोलियोमा जोखिम बढ्दै गएको संकेत गर्छ। यद्यपि, इम्पेयरमेन्ट घट्नुले अल्पकालीन रूपमा नाफामा राहत दिएको भए पनि NPL वृद्धि दीर्घकालीन जोखिमका रूपमा देखिन्छ।

बैंकको निक्षेप र कर्जा दुवैमा सामान्य वृद्धि देखिएको छ। चैत मसान्तसम्म बैंकले २ खर्ब १३ अर्ब रुपैयाँ निक्षेप संकलन गरेको छ भने १ खर्ब ६९ अर्ब रुपैयाँ कर्जा प्रवाह गरेको छ। कर्जा–निक्षेप अनुपात ८२.१८ प्रतिशतमा झरेको छ, जसले बैंकले केही मात्रामा तरलता बढाउँदै कर्जा विस्तारमा सतर्कता अपनाएको देखाउँछ। आधारदर ५.२७ प्रतिशतमा झर्नु र ब्याजदर स्प्रेड ३.५५ प्रतिशतमा सीमित हुनुबाट बैंकिङ क्षेत्रमा मार्जिन दबाब अझै कायम रहेको स्पष्ट हुन्छ।

समग्रमा, सिटिजन्स बैंकको तेस्रो त्रैमासिक प्रदर्शनले नाफामा सुधार देखाए पनि यसको आधार संरचनागत रूपमा सुदृढ भएको संकेत दिँदैन। इम्पेयरमेन्ट घट्नुले नाफा बढेको भए पनि आम्दानीका मुख्य स्रोत कमजोर देखिनु, वितरणयोग्य नाफा ऋणात्मक हुनु र निष्क्रिय कर्जा बढ्नु जस्ता सूचकहरूले बैंकको आगामी प्रदर्शनमा चुनौती रहने देखाउँछन्। दिगो रूपमा मजबुत वृद्धि हासिल गर्न बैंकले कर्जा गुणस्तर सुधार, आम्दानी विविधीकरण र जोखिम व्यवस्थापनमा थप ध्यान दिनुपर्ने देखिन्छ।