काठमाडौं । लगातार तीन कारोबार दिन ओरालो लागेको सेयर बजार मंगलबार सामान्य अंकले सम्हालिएको छ। नेपाल स्टक एक्सचेन्ज (नेप्से) परिसूचक ०.७९ अंकले बढेर २६४१.८५ विन्दुमा बन्द भएको थियो। परिसूचकको वृद्धि निकै सामान्य भए पनि कारोबार रकम बढेकाले बुधबारको बजार कता जान्छ भन्नेमा लगानीकर्ताको चासो बढेको छ।

मंगलबार ३४० कम्पनीका ९५ लाख ३४ हजार कित्ता सेयर ५२ हजार ७३ पटक खरिदबिक्री हुँदा ४ अर्ब ११ करोड ९ लाख ७४ हजार रुपैयाँ बराबरको कारोबार भएको थियो। सोमबार ३ अर्ब ६७ करोड रुपैयाँको कारोबार भएकोमा मंगलबार कारोबार रकम बढेको हो।

यसरी हेर्दा परिसूचकमा ठूलो सुधार नआए पनि कारोबार रकम बढ्नुले बजारमा लगानीकर्ताको सक्रियता भने कायमै रहेको संकेत गर्छ। अब बुधबार कारोबार रकमसँगै परिसूचक पनि माथि जान्छ कि पुनः बिक्री दबाब बढ्छ भन्ने मुख्य प्रश्न बनेको छ।

आज बजार कता जान सक्छ?

मंगलबारको झिनो सुधारलाई मात्रै आधार बनाएर बजारले अब स्पष्ट उकालो यात्रा सुरु गर्छ भन्न सकिने अवस्था छैन। लगातार तीन दिनको गिरावटपछि आएको ०.७९ अंकको सुधार निकै सानो हो। त्यसैले बुधबारको कारोबारले बजारको अल्पकालीन मनोविज्ञानबारे थप स्पष्ट संकेत दिन सक्छ।

विशेषगरी कारोबार सुरु भएको पहिलो एक–दुई घण्टामा खरिदकर्ताको सक्रियता कस्तो रहन्छ, बैंकिङ र जलविद्युत समूहले बजारलाई साथ दिन्छन् कि दिँदैनन् तथा कारोबार रकमले मंगलबारको स्तरलाई निरन्तरता दिन्छ कि दिँदैन भन्ने पक्ष महत्वपूर्ण हुनेछ।

मंगलबार १३ उपसमूहमध्ये ६ वटा मात्रै बढेका थिए भने सातवटा घटेका थिए। बैंकिङ, होटल तथा पर्यटन, जलविद्युत, लगानी, जीवन बीमा र अन्य समूह सकारात्मक रहे पनि बजारभरि समान किसिमको खरिद चाप देखिएको थिएन।

त्यसैले बुधबार धेरै उपसमूह एकसाथ सकारात्मक भए बजारको सुधार केही बलियो बन्न सक्छ। तर केही सीमित कम्पनी वा समूहमा मात्रै खरिद केन्द्रित भएर अधिकांश क्षेत्रमा बिक्री चाप देखिए नेप्से फेरि दबाबमा पर्न सक्छ।

२६४१ विन्दुबाट बजारले खोज्दैछ दिशा

अहिले नेप्से २६४१ विन्दु आसपासमा छ। गत जुलाईमा समेत परिसूचक करिब २६५० अंक आसपास रहेको थियो। बीचमा बजार माथि जाने प्रयास गरे पनि त्यसले निरन्तरता पाउन सकेको छैन।

यसले पछिल्लो समय बजार एउटा निश्चित दायराभित्र घुमिरहेको र लगानीकर्ताले नयाँ ‘ट्रिगर’ खोजिरहेको देखाउँछ।

बैंकिङ प्रणालीमा तरलताको अवस्था सहज हुनु, ब्याजदर तुलनात्मक रूपमा न्यून रहनु र सूचीकृत कम्पनीहरूले चौथो त्रैमासिक वित्तीय विवरण सार्वजनिक गर्ने समय सुरु हुनु सेयर बजारका लागि आधारभूत रूपमा सकारात्मक पक्ष हुन्। तर यी पक्षको प्रभाव परिसूचकमा अपेक्षित रूपमा देखिन अझै बाँकी छ।

लगानीकर्ताको ध्यान अहिले कम्पनीहरूको वास्तविक नाफा, प्रतिसेयर आम्दानी, खराब कर्जाको अवस्था, वितरणयोग्य नाफा र सम्भावित लाभांशतर्फ केन्द्रित हुँदै गएको छ। राम्रो वित्तीय विवरण ल्याउने कम्पनीमा कम्पनीगत खरिद चाप देखिए पनि त्यसले समग्र बजारलाई माथि लैजान सक्छ कि सक्दैन भन्ने बुधबारको कारोबारले पनि संकेत गर्नेछ।

कारोबार रकम बढ्नु सकारात्मक, तर पर्याप्त होइन

मंगलबार परिसूचक केवल ०.७९ अंक बढ्दा कारोबार रकम भने सोमबारको तुलनामा करिब ४४ करोड रुपैयाँले बढेको थियो।

गिरावटपछि कारोबार रकम बढ्दै बजार हरियो हुनु सामान्यतया लगानीकर्ताले केही मूल्यस्तरमा खरिद गर्न रुचि देखाएको संकेतका रूपमा लिन सकिन्छ। तर एक दिनको कारोबारलाई आधार बनाएर बलियो तेजी सुरु भएको निष्कर्ष निकाल्नु हतार हुनेछ।

बुधबार परिसूचकसँगै कारोबार रकम पनि थप बढे बजारमा माग विस्तार भइरहेको संकेत बलियो हुन सक्छ। यसको विपरीत कारोबार रकम घट्ने र परिसूचक पुनः नकारात्मक हुने अवस्था आए मंगलबारको वृद्धि केवल अल्पकालीन ‘रिबाउन्ड’मा सीमित हुन सक्छ।

जलविद्युतमा फेरि रहला चहलपहल?

मंगलबार अप्पर लोहोरे खोला हाइड्रोपावरको सेयरमा उच्च माग देखिएको थियो। कम्पनीको सेयर मूल्य सकारात्मक सर्किट तहसम्म बढेर प्रतिकित्ता ४३६ रुपैयाँ ६० पैसा पुगेको थियो।

कारोबार रकमका आधारमा पनि जलविद्युत कम्पनीहरू अगाडि देखिएका थिए। सोलु हाइड्रोपावरको ४४ करोड ८७ लाख रुपैयाँ बराबरको कारोबार हुँदा रिडी पावरको साढे ३३ करोड रुपैयाँभन्दा बढी र ङादी ग्रुप पावरको करिब १८ करोड रुपैयाँको कारोबार भएको थियो।

त्यसैले बुधबार पनि जलविद्युत समूहमा लगानीकर्ताको सक्रियता जारी रहन्छ कि कारोबार अन्य समूह, विशेषगरी बैंकिङतर्फ सर्छ भन्ने विषयले बजारको समग्र दिशामा प्रभाव पार्न सक्छ।

अर्कोतर्फ महिला लघुवित्त वित्तीय संस्थाको सेयर मूल्य मंगलबार १४.९१ प्रतिशतले घटेको थियो। फस्र्ट माइक्रोफाइनान्ससँग मर्जरसम्बन्धी प्रारम्भिक समझदारी सार्वजनिक भएपछि यसको कारोबारमा दबाब परेको थियो। कम्पनीविशेषका समाचारले बुधबार पनि केही सेयरमा तीव्र उतारचढाव ल्याउन सक्ने सम्भावना छ।

जुलाई–अगस्टको पुरानो लय यसपटक दोहोरिएला?

नेपाली सेयर बजारमा जुलाईदेखि अगस्टसम्मको अवधि विगतमा तुलनात्मक रूपमा सक्रिय रहने गरेको देखिन्छ। चौथो त्रैमासिक वित्तीय विवरण आउनु, वार्षिक नाफाको अवस्था स्पष्ट हुनु र सम्भावित लाभांशको चर्चा सुरु हुनुले यो समयमा लगानीकर्ताको चासो बढ्ने गरेको थियो।

सन् २००८, २०१६ र २०२१ का महत्वपूर्ण बजार उचाइमा समेत जुलाई–अगस्ट आसपासको अवधि उल्लेखनीय रह्यो। सन् २०२१ मा नेप्से ऐतिहासिक रूपमा ३२०० अंकमाथि पुग्दा अगस्ट निर्णायक महिना बनेको थियो।

तर यस वर्ष अहिलेसम्म त्यस्तो मौसमी उत्साह स्पष्ट देखिएको छैन। जुलाईमा करिब २६५० विन्दु आसपास रहेको बजार अहिले पनि लगभग त्यही क्षेत्रमा छ।

यसको अर्थ बजारमा पैसा नभएकोभन्दा पनि लगानीकर्ता तत्काल आक्रामक खरिद गर्न तयार नभएको अवस्था बढी देखिन्छ। उनीहरू कम्पनीको वित्तीय अवस्था, सम्भावित लाभांश, नियामकीय नीति र समग्र अर्थतन्त्रमा सुधारको थप स्पष्ट संकेत पर्खिरहेका छन्।

आजको कारोबार किन महत्वपूर्ण?

बुधबारको बजारले तत्कालै दीर्घकालीन दिशा निर्धारण नगरे पनि पछिल्ला तीन दिनको गिरावटपछि मंगलबार सुरु भएको सुधार टिक्छ कि टिक्दैन भन्ने संकेत दिन सक्छ।

मंगलबारको तुलनामा कारोबार रकम बढ्दै नेप्से पनि स्पष्ट अंकले माथि लागे बजारको मनोबलमा सुधार आएको मान्न सकिनेछ। तर सुरुवाती बढोत्तरीपछि बिक्री चाप बढेर बजार पुनः रातो भयो भने लगानीकर्ता अझै ‘पर्ख र हेर’कै रणनीतिमा रहेको बुझिनेछ।

अहिले बजारसँग पर्याप्त सकारात्मक आधार छन्, तर ती आधारलाई बलियो तेजीमा बदल्न लगानीकर्ताको विश्वास र निरन्तर खरिद चाप आवश्यक छ।

त्यसैले बुधबारको बजारमा मुख्य प्रश्न एउटै हुनेछ—मंगलबारको ०.७९ अंकको सुधार नयाँ उकालो यात्राको सुरुवात हो, कि तीन दिनको गिरावटपछि आएको सामान्य विश्राम मात्रै?

आजको कारोबारले यसको केही उत्तर दिन सक्छ।