ज्योति विकास बैंक लिमिटेड (JBBL) ले चालु आर्थिक वर्षको तेस्रो त्रैमाससम्मको अपरिष्कृत वित्तीय विवरण सार्वजनिक गर्दै नाफामा उल्लेख्य सुधार देखाएको छ। सार्वजनिक तथ्यांकअनुसार बैंकले अघिल्लो वर्षको तुलनामा दोब्बरभन्दा बढी नाफा कमाएको छ, तर यसको आधारभूत संरचनामा केही चुनौतीपूर्ण संकेतहरू समेत देखिएका छन्।

चालु आर्थिक वर्षको पहिलो नौ महिनासम्ममा बैंकले करिब ६२ करोड ९४ लाख रुपैयाँ खुद नाफा आर्जन गरेको छ। अघिल्लो वर्षको सोही अवधिमा बैंकले करिब ३० करोड ६६ लाख रुपैयाँ मात्र नाफा कमाएको थियो। यस आधारमा बैंकको नाफा १०५ प्रतिशतभन्दा बढीले बढेको देखिन्छ, जुन सतही रूपमा बलियो प्रदर्शनको रूपमा व्याख्या गर्न सकिन्छ।

तर नाफाको संरचना हेर्दा यसको मुख्य आधार आम्दानी वृद्धिभन्दा बढी खर्च नियन्त्रणमा केन्द्रित देखिन्छ। बैंकको खुद ब्याज आम्दानी मात्र ०.७८ प्रतिशतले बढेको छ, जसले कोर बैंकिङ गतिविधिमा उल्लेख्य विस्तार नभएको संकेत गर्छ। यद्यपि शुल्क तथा कमिसन आम्दानीमा वृद्धि हुँदा कुल सञ्चालन आम्दानी भने करिब ६ प्रतिशतले बढ्न सफल भएको छ।

बैंकको नाफा उछालको प्रमुख कारण इम्पेरमेन्ट चार्जमा आएको तीव्र गिरावट हो। अघिल्लो वर्ष ५२ करोड रुपैयाँभन्दा माथि पुगेको यस्तो खर्च चालु वर्षमा घटेर करिब ११ करोड रुपैयाँमा सीमित भएको छ। यसले बैंकको सञ्चालन मुनाफा र अन्ततः खुद नाफामा उल्लेख्य सुधार ल्याएको देखिन्छ। तर यस्तो खर्च घट्नु दीर्घकालीन रूपमा टिकाउ हुन्छ वा हुँदैन भन्ने प्रश्न भने उठेको छ।

उता, बैंकको निष्क्रिय कर्जा (NPL) भने बढ्दो क्रममा देखिएको छ। अघिल्लो वर्ष ४.९८ प्रतिशत रहेको निष्क्रिय कर्जा बढेर ७.८३ प्रतिशत पुगेको छ, जसले कर्जा गुणस्तरमा दबाब बढेको संकेत गर्छ। भविष्यमा यही कारणले पुनः इम्पेरमेन्ट खर्च बढ्ने जोखिम रहेको विश्लेषण गरिएको छ।

नाफा बढेसँगै प्रतिशेयर आम्दानी (EPS) मा पनि उल्लेख्य सुधार आएको छ। बैंकको EPS १९ रुपैयाँभन्दा माथि पुगेको छ, जुन अघिल्लो वर्षको तुलनामा दोब्बरभन्दा बढी वृद्धि हो। प्रतिशेयर नेटवर्थ १६३ रुपैयाँभन्दा माथि रहनुले बैंकको पूँजी अवस्था तुलनात्मक रूपमा सुदृढ रहेको देखाउँछ।

यद्यपि, वितरणयोग्य मुनाफा अझै ऋणात्मक अवस्थामा रहेको छ। बैंकको करिब ४३ करोड रुपैयाँभन्दा बढी वितरणयोग्य घाटा रहेकाले तत्काल लाभांश वितरणको सम्भावना कमजोर देखिन्छ। यसले बैंकको नाफा वृद्धि भए पनि विगतका भार अझै बाँकी रहेको संकेत गर्छ।

निक्षेप र कर्जा विस्तारतर्फ बैंकले सन्तुलित वृद्धि कायम राखेको छ। चैत मसान्तसम्म बैंकले करिब ६४ अर्ब रुपैयाँभन्दा बढी निक्षेप संकलन गरी करिब ४८ अर्ब रुपैयाँ कर्जा प्रवाह गरेको छ। कर्जा–निक्षेप अनुपात ८० प्रतिशतभन्दा माथि रहनुले बैंक सक्रिय रूपमा कर्जा विस्तारमा केन्द्रित रहेको देखिन्छ, यद्यपि तरलता व्यवस्थापनमा सावधानी आवश्यक देखिन्छ।

समग्रमा, ज्योति विकास बैंकको तेस्रो त्रैमासिक प्रदर्शनले नाफामा बलियो सुधार देखाए पनि यसको आधार मुख्यतः खर्च घटाउनमा निर्भर रहेको देखिन्छ। बढ्दो निष्क्रिय कर्जा र ऋणात्मक वितरणयोग्य मुनाफाले आगामी दिनमा बैंकले कर्जा गुणस्तर सुधार र स्थायी आम्दानी वृद्धि तर्फ ध्यान दिनुपर्ने आवश्यकता औंल्याएको छ।