काठमाडौं — युनिलिभर नेपाल लिमिटेडको कारोबार बढे पनि खर्च उच्च दरले बढ्दा आर्थिक वर्ष २०८२/८३ को चौथो त्रैमासिकमा कम्पनीको खुद नाफा करिब १९ प्रतिशत घटेको छ। बिक्रीबाट हुने आम्दानी बढे पनि त्यसको तुलनामा लागत तीव्र रूपमा बढेकाले कम्पनीको नाफा मार्जिनमा दबाब परेको देखिन्छ।

कम्पनीले सार्वजनिक गरेको अपरिष्कृत वित्तीय विवरणअनुसार समीक्षा अवधिमा सञ्चालन आम्दानी २ अर्ब २५ करोड ६० लाख रुपैयाँ पुगेको छ। अघिल्लो आर्थिक वर्षको सोही अवधिमा यस्तो आम्दानी २ अर्ब ७ करोड ९२ लाख रुपैयाँ थियो। यस आधारमा कम्पनीको सञ्चालन आम्दानी करिब ८.५ प्रतिशत बढेको छ।

तर आम्दानीको तुलनामा खर्चको वृद्धि निकै उच्च देखिएको छ। कम्पनीको कुल खर्च अघिल्लो वर्षको १ अर्ब ५१ करोड ३४ लाख रुपैयाँबाट बढेर १ अर्ब ७९ करोड ४७ लाख रुपैयाँ पुगेको छ। अर्थात् खर्च करिब १८.६ प्रतिशत बढेको छ। आम्दानी वृद्धिको तुलनामा खर्चको वृद्धि दोब्बरभन्दा बढी हुँदा नाफामा सीधा असर परेको हो।

यसको परिणामस्वरूप कम्पनीको खुद नाफा अघिल्लो वर्षको ४८ करोड ५७ लाख रुपैयाँबाट घटेर ३९ करोड ८ लाख रुपैयाँमा सीमित भएको छ। रकमका आधारमा कम्पनीको नाफा ९ करोड ४९ लाख रुपैयाँले घटेको हो।

वित्तीय विवरणले कम्पनीको मुख्य समस्या बिक्री घट्नु नभई बढेको बिक्रीलाई नाफामा रूपान्तरण गर्न नसक्नु रहेको देखाउँछ। समीक्षा अवधिमा खुद नाफा सञ्चालन आम्दानीको करिब १७.३ प्रतिशत बराबर रहेको छ। अघिल्लो वर्ष यस्तो अनुपात करिब २३.४ प्रतिशत थियो। यसरी एक वर्षमै नाफा मार्जिन करिब ६ प्रतिशत बिन्दुले खुम्चिएको देखिन्छ।

कम्पनीको कुल खर्च सञ्चालन आम्दानीको करिब ७९.६ प्रतिशत पुगेको छ। अघिल्लो वर्ष यस्तो अनुपात करिब ७२.८ प्रतिशत थियो। यसको अर्थ कम्पनीले बिक्रीबाट कमाएको प्रत्येक रुपैयाँमध्ये पहिलेभन्दा ठूलो हिस्सा उत्पादन तथा सञ्चालन खर्चमै खर्च गर्नुपरेको छ।

कम्पनीले कच्चा पदार्थ र प्याकेजिङ सामग्रीको मूल्य वृद्धिलाई नाफामा परेको दबाबको प्रमुख कारण मानेको छ। भूराजनीतिक तनाव तथा मध्यपूर्वमा देखिएको आपूर्ति शृंखला अवरोधले विशेषगरी पेट्रोलियम पदार्थसँग सम्बन्धित कच्चा सामग्रीको लागत बढाएको कम्पनीले जनाएको छ।

छिमेकी मुलुकका बजारमा कर संरचनामा आएको परिवर्तनले पनि मूल्य निर्धारणमा चुनौती थपेको छ। लागत बढेपछि कम्पनीसँग बिक्री मूल्य बढाउने विकल्प भए पनि उपभोक्ताको क्रयशक्ति कमजोर भइरहेको अवस्थामा सम्पूर्ण लागत उपभोक्तामा सार्न सहज देखिँदैन।

यही कारण कम्पनी अहिले मूल्य र बजार हिस्साबीच सन्तुलन कायम गर्ने दबाबमा देखिन्छ। मूल्य धेरै बढाउँदा उपभोक्ता सस्तो विकल्पतर्फ जान सक्ने जोखिम हुन्छ भने मूल्य नबढाउँदा कम्पनी स्वयंले बढेको लागत बेहोर्नुपर्ने हुन्छ।

कम्पनीका अनुसार पछिल्लो समय उपभोक्ताले तुलनात्मक रूपमा कम मूल्यका उत्पादन रोज्ने प्रवृत्ति बढेको छ। यस्तो परिवर्तनले बिक्री परिमाण जोगाउन सहयोग गरे पनि महँगा उत्पादनबाट हुने नाफा कम हुन सक्छ। यसले समग्र नाफा मार्जिनमा थप दबाब पार्ने सम्भावना रहन्छ।

कम्पनीका तीनवटै प्रमुख व्यावसायिक समूहको कारोबार भने बढेको छ। विशेषगरी होम केयर व्यवसाय आम्दानी वृद्धिको मुख्य आधार बनेको छ। नयाँ फेब्रिक इन्ह्यान्सर बजारमा ल्याउँदा पनि बिक्री बढाउन सहयोग पुगेको कम्पनीले जनाएको छ। ब्यूटी एन्ड वेलबिइङ तथा पर्सनल केयरतर्फ समेत सामान्य वृद्धि देखिएको छ।

नाफा घटेसँगै कम्पनीको प्रतिशेयर आम्दानीमा पनि गिरावट आएको छ। चौथो त्रैमासिकको प्रतिशेयर आम्दानी ४७४ रुपैयाँ रहेको छ। अघिल्लो वर्षको सोही अवधिमा यस्तो आम्दानी ५१६ रुपैयाँ थियो। वार्षिकीकरण गरिएको ईपीएस पनि २ हजार १३१ रुपैयाँबाट घटेर १ हजार ७३२ रुपैयाँमा आएको छ।

कम्पनीको प्रतिसेयर नेटवर्थ अघिल्लो वर्षको ५ हजार ६६५ रुपैयाँबाट घटेर ५ हजार ५३३ रुपैयाँमा आएको छ। कुल सम्पत्ति पनि ७ अर्ब ८९ करोड ३३ लाख रुपैयाँबाट घटेर ७ अर्ब ७२ करोड ९५ लाख रुपैयाँमा सीमित भएको छ।

त्यस्तै कुल इक्विटी ५ अर्ब २२ करोड ७१ लाख रुपैयाँबाट घटेर ५ अर्ब ९ करोड ९७ लाख रुपैयाँमा आएको छ। सम्पत्ति र इक्विटी दुवैमा सामान्य गिरावट आउनुले कम्पनीको कारोबारभन्दा पनि नाफा कमाउने क्षमतामाथि बढी दबाब परेको संकेत गर्छ।

कम्पनीको तरलता अनुपात २.३७ रहेको छ। यसले अल्पकालीन दायित्व वहन गर्ने क्षमता तुलनात्मक रूपमा सहज अवस्थामा रहेको संकेत गर्छ। तर तरलताको विस्तृत मूल्यांकनका लागि अघिल्ला अवधिसँगको तुलना र कम्पनीको कार्यशील पूँजी संरचना पनि हेर्न आवश्यक हुन्छ।

कम्पनीको मूल्य–आम्दानी अनुपात अर्थात् पीई रेसियो २७.२५ गुणा रहेको छ। यसको अर्थ लगानीकर्ताले कम्पनीको वार्षिकीकरण गरिएको आम्दानीको तुलनामा २७ गुणाभन्दा बढी मूल्य तिर्न तयार रहेको देखिन्छ। तर यो मूल्यांकन महँगो वा सस्तो हो भन्ने निष्कर्ष निकाल्न भविष्यको नाफा वृद्धि, लाभांश क्षमता र समान प्रकृतिका अन्य कम्पनीसँग तुलना गर्नुपर्ने हुन्छ।

गत वर्षको नाफासँग सीधा तुलना गर्दा अर्को पक्ष पनि महत्वपूर्ण छ। कम्पनीका अनुसार अघिल्लो वर्षको नाफामा एकपटक मात्र भएको रोयल्टीसम्बन्धी समायोजनको प्रभाव परेको थियो। उक्त असाधारण प्रभाव हटाएर तुलना गर्दा यस वर्षको नाफा गिरावट करिब १० प्रतिशत मात्रै हुने कम्पनीको विश्लेषण छ।

यसले घोषित १९ प्रतिशत नाफा गिरावटको एउटा हिस्सा अघिल्लो वर्षको उच्च आधारका कारण देखिएको संकेत गर्छ। यद्यपि समायोजनपछि पनि नाफामा गिरावट रहनुले कम्पनीको वास्तविक सञ्चालन मार्जिनमा दबाब कायम रहेको देखाउँछ।

कम्पनीले पछिल्लो त्रैमासिकको अन्त्यतिर केही उत्पादनमा मूल्य समायोजन तथा आम्दानी व्यवस्थापनका उपाय लागू गरेको छ। ती उपायले आगामी अवधिमा बढेको लागतको केही हिस्सा उठाउन सहयोग गर्ने व्यवस्थापनको अपेक्षा छ।

तर आगामी नतिजा कम्पनीले मूल्य कति बढाउन सक्छ र त्यसले बिक्रीमा कति असर गर्छ भन्नेमा निर्भर रहनेछ। मूल्य बढाउँदा माग कमजोर भए बजार हिस्सा गुम्ने जोखिम हुन्छ। मूल्य नबढाउँदा भने नाफा मार्जिनमा दबाब जारी रहन सक्छ।

मुद्रास्फीति, अन्तर्राष्ट्रिय कमोडिटीको मूल्य, ढुवानी खर्च र विदेशी विनिमय दरको उतारचढाव पनि कम्पनीको आगामी नाफाका लागि महत्वपूर्ण हुनेछन्।

कम्पनीले ब्रान्ड निर्माण, नयाँ उत्पादन विकास, वितरण प्रणाली विस्तार, डिजिटल क्षमता, आपूर्ति शृंखला सुधार र खर्च नियन्त्रणलाई निरन्तरता दिने जनाएको छ।

समग्र वित्तीय विवरणले युनिलिभर नेपालको बिक्री क्षमता कमजोर नभएको तर बढ्दो लागत व्यवस्थापन मुख्य चुनौती बनेको देखाउँछ। आगामी त्रैमासिकमा कम्पनीको नतिजा कति सुधार हुन्छ भन्ने कुरा बिक्री बढाउनेभन्दा पनि बढेको लागत नियन्त्रण गर्दै नाफा मार्जिन पुनःस्थापित गर्न सक्ने क्षमताले निर्धारण गर्ने देखिन्छ।