सरकारको समेत स्वामित्व रहेको नेपाल पुनर्बीमा कम्पनी लिमिटेडको वित्तीय अवस्था गत आर्थिक वर्षको नौ महिनामा गम्भीर दबाबमा परेको छ। कम्पनीले सार्वजनिक गरेको अपरिष्कृत वित्तीय विवरणअनुसार चैत मसान्तसम्म कम्पनी ५ अर्ब ८४ करोड रुपैयाँ खुद घाटामा पुगेको छ।

अघिल्लो आर्थिक वर्षको यही अवधिमा कम्पनीले ५४ करोड ८२ लाख रुपैयाँ नाफा कमाएको थियो। एक वर्षको अवधिमा नाफाबाट ठूलो घाटामा पुगेको यो अवस्था पुनर्बीमा व्यवसायमा बढेको जोखिम, उच्च दाबी भुक्तानी र आम्दानीका स्रोतमा आएको कमीको परिणाम देखिएको छ।

कम्पनीको वित्तीय दबाबको मुख्य कारण दाबी भुक्तानी खर्चमा आएको अस्वाभाविक वृद्धि हो। समीक्षा अवधिमा कम्पनीको खुद दाबी भुक्तानी खर्च १० अर्ब ८३ करोड रुपैयाँ पुगेको छ, जुन अघिल्लो वर्षको ५ अर्ब १७ करोड रुपैयाँको तुलनामा दोब्बरभन्दा बढी हो।

पुनर्बीमा कम्पनीको मुख्य जिम्मेवारी नै बीमा कम्पनीहरूले हस्तान्तरण गरेका जोखिम व्यवस्थापन गर्नु हो। ठूला दुर्घटना, प्राकृतिक विपत्ति वा एकैपटक ठूलो संख्यामा आएका दाबीले पुनर्बीमा कम्पनीको नाफामा प्रत्यक्ष असर पार्ने गर्छ। पछिल्लो विवरणले यही जोखिम व्यवस्थापन चुनौतीलाई देखाएको छ।

यद्यपि, पछिल्लो त्रैमासमा भने कम्पनीले सुधारको संकेत देखाएको छ। चालु आर्थिक वर्षको तेस्रो त्रैमासमा मात्रै कम्पनीले २ अर्ब १४ करोड रुपैयाँ नाफा कमाएको छ। तर अघिल्ला त्रैमासमा भएको ठूलो घाटा पूर्ति गर्न नसक्दा नौ महिनाको समग्र परिणाम नकारात्मक बनेको हो।

कम्पनीको लगानी आम्दानीमा आएको गिरावटले पनि वित्तीय प्रदर्शन कमजोर बनाएको छ। बैंक तथा वित्तीय संस्थाको ब्याजदर घट्दा लगानीबाट हुने आम्दानी ९४ करोड २६ लाख रुपैयाँबाट घटेर ४७ करोड ५४ लाख रुपैयाँमा सीमित भएको छ।

त्यस्तै, बीमा व्यवसायबाट प्राप्त हुने खुद आर्जित बीमा शुल्क पनि घटेको छ। यस्तो आम्दानी ७ अर्ब ११ करोड रुपैयाँबाट घटेर ५ अर्ब ८३ करोड रुपैयाँमा झरेको छ। आम्दानी घट्नु र खर्च बढ्नुले कम्पनीको समग्र नाफामा दबाब सिर्जना गरेको हो।

घाटाको असर कम्पनीका प्रमुख वित्तीय सूचकमा पनि देखिएको छ। कम्पनीको प्रतिसेयर आम्दानी (ईपीएस) ४३ रुपैयाँ ५१ पैसा ऋणात्मक बनेको छ। सञ्चित जगेडा कोषसमेत ४ अर्ब ९० करोड रुपैयाँ ऋणात्मक अवस्थामा पुगेको छ।

तर कम्पनीको पूँजी आधार भने अझै बलियो अवस्थामा छ। कम्पनीको चुक्ता पुँजी १३ अर्ब ४२ करोड रुपैयाँ रहेको छ भने प्रतिसेयर नेटवर्थ १०९ रुपैयाँ २० पैसा कायम छ। यसले कम्पनीसँग दीर्घकालीन सुधारका लागि आधार रहेको देखाउँछ।

नेपालको बीमा क्षेत्रका लागि नेपाल पुनर्बीमा कम्पनीको अवस्था महत्वपूर्ण मानिन्छ। पुनर्बीमा कम्पनी बलियो हुँदा बीमा कम्पनीहरूले ठूला जोखिम व्यवस्थापन गर्न सहज हुन्छ र समग्र बीमा प्रणालीप्रति विश्वास कायम रहन्छ।

अब कम्पनीको सुधारका लागि दाबी व्यवस्थापन, जोखिम मूल्यांकन, गुणस्तरीय पुनर्बीमा व्यवसाय विस्तार र लगानी रणनीतिमा सुधार आवश्यक देखिन्छ। पछिल्लो वित्तीय विवरणले तत्काल चुनौती देखाए पनि प्रभावकारी व्यवस्थापनबाट कम्पनी पुनः स्थिर नाफाको बाटोमा फर्किन सक्ने सम्भावना रहेको छ।